Yeni “Knives Out” (Bıçaklar Çekildi) filmi “Wake Up Dead Man” (Ölü Adamın Uyanışı) dijital platformlarda kısa süre önce gösterime girerken, bbc.com izleyip okuyabileceğiniz dahice ve kafa karıştırıcı “katil kim” temaları eserleri derledi.
Rian Johnson’ın “Knives Out” filmi 2019’da gösterime girdiğinde, sinema dünyasında “kim yaptı” türünü yeni ve geniş bir izleyici kitlesine taşıdığı kabul edilmişti. Aradan altı yıl geçti ve artık köklü bir seriye dönüşen yapımın üçüncü filmi “Wake Up Dead Man” Netflix’te yayınlandı. Yine Daniel Craig’in başrolde olduğu yeni film, John Dickson Carr ve Agatha Christie’nin de aralarında bulunduğu büyük suç edebiyatı ustalarına açık göndermeler yapıyor. Filmi izledikten sonra yeni vakalara dalmak isteyenler için kitaplara ya da ekranlara taşınmış en zekice kurgulanmış 10 polisiye gizemi:
1-The Adventure of the Speckled Band (Benekli Kordon) Conan Doyle-1892
Sherlock Holmes maceralarından birinin listeye girmemesi elbette imkânsız. Doyle’un pek çok kısa hikâyesi bu ünvana layık olsa da “The Speckled Band” suçun merkezinde yer alan, kelimenin tam anlamıyla bükümlü yapısı nedeniyle öne çıkıyor. Doyle çok az klasik “kilitli oda” vakası yazdı; bu nedenle söz konusu hikâye özellikle dikkat çekici. 1892’de Strand Magazine’de yayımlanan öykü, bir kız kardeşin öldürülmesinin ardından hayatta kalan diğerinin tehlikede olduğuna işaret eden karanlık bir vakayı anlatıyor. Doyle’un hem tuhaf hem etkileyici anlatısı en güçlü çalışmalarından biri, tekinsiz atmosferiyle öne çıkıyor.
2-The Invisible Man (Görünmez Adam) G. K. Chesterton-1911
Siyaset ve felsefe kadar polisiye konusunda da üretken olan G. K. Chesterton, en çok Rahip Brown karakteriyle biliniyor. Brown’ın sezgileri ve teolojik bakışı hikâyelere hem zekâ hem mizah katıyor. “The Invisible Man”, Chesterton’ın en şaşırtıcı ve çözülmesi güç cinayetlerinden biri. Genç mucit Conrad, “görünmez adam” tarafından taciz edildiğini iddia eder; ancak sıkı korunan evinde öldürüldüğünde, saldırganın gerçekten görünmez olduğu izlenimi doğar. Neyse ki Rahip Brown, gerçeği ortaya çıkarmak için oradadır.
3-The Murder at the Vicarage (Ölüm Çığlığı) Agatha Christie-1930
Christie öylesine geniş bir külliyata sahiptir ki liste baştan sona onun eserleriyle doldurulabilir. Hercule Poirot’nun yanı sıra yarattığı bir diğer muhteşem karakter Miss Marple’dır. “The Murder at the Vicarage”, Miss Marple’ın ilk romanıdır. Albay Protheroe’nun köy papazının çalışma odasında öldürülmesiyle başlayan olay, manipüle edilen kanıtlar ve ardı ardına gelen itiraflar sayesinde Christie’nin en tatmin edici bilmecelerinden birine dönüşür.
4-The Hollow Man (Boş Adam) John Dickson Carr-1935
Kilitli oda polisiyelerinin en yüksek seviyede olanlarından biri. Daniel Craig’in canlandırdığı Benoit Blanc’ın yeni filmde göndermede bulunduğu roman, Rian Johnson’ın da övgüsünü kazandı. Carr’ın dedektifi Gideon Fell, Profesör Grimaud’nun gizemli bir ziyaretçinin ardından odasında ölü bulunmasını araştırır. Roman, Fell’in ünlü “kilitli oda dersini” içermesiyle de bilinir; bu bölüm çok kez bağımsız bir makale olarak yeniden yayımlandı.
5-Green for Danger (Tehlike İçin Yeşil) Sidney Gilliat-1946
Christianna Brand’in romanından uyarlanan film, Hitchcock’un “The Lady Vanishes” eserine katkısıyla tanınan Gilliat’ın yönetmenlik maharetini gösteriyor. Dramatik bir ameliyathanede işlenen bir cinayetle başlayan olaylar, savaş karanlığında ikinci bir cinayetle sürer. Müfettiş Cockrill, hastanedeki ilişkiler ağını çözmeye çalışırken savaş İngiltere’sinin kaotik atmosferi hikâyeye ayrı bir gerilim katar.
6-The Living and the Dead (Yaşayan Ölüler) Boileau-Narcejac-1954
Fransız yazar ikilisi Boileau ve Narcejac, 1950’lerde karmaşık psikolojik polisiyelerin ustasıydı. Bu roman özellikle Hitchcock’un “Vertigo” filmine ilham vermesiyle bilinir. Avukat Roger’ın, arkadaşının tuhaf davranan eşini araştırmasıyla başlayan hikâye, aşk, yanılsama ve acımasız planlarla örülü karanlık bir cinayet bulmacasına dönüşür.
7-The Bird with the Crystal Plumage (Kristal Kanatlı Kuş) Dario Argento-19709
İtalyan Giallo (cinayet-gizem içeren suç filmi) türünün en parlak örneklerinden biri. Amerikalı yazar Sam’in bir sanat galerisinde işlenen cinayete tanık olmasıyla başlayan film, siyah şapkalı ve deri eldivenli katilin izini sürerken kanlı ve stilize şiddet sahneleriyle Argento’nun imzasını taşıyor. Finaldeki şaşırtıcı çözüm türün klasiklerinden.
8-The Black Tower (Kara Kule) P. D. James-1975
P. D. James, Agatha Christie’nin mirasını modern çağda devralan yazarlardan. Dedektif Adam Dalgliesh’in yer aldığı “The Black Tower”, daha karanlık atmosferiyle öne çıkıyor. İyileşme dönemindeki Dalgliesh, bir huzurevindeki tuhaf ölümleri araştırırken yavaş tempolu ancak titiz kurgusuyla dikkat çeken bir hikâyeye sürüklenir.
9-Sleut. Joseph L. Mankiewicz-1972
Anthony Shaffer’ın kendi oyunundan uyarlanan film, Laurence Olivier ve Michael Caine’in karşılıklı performanslarıyla kült hâline geldi. Bir yazar ile karısının sevgilisi arasındaki zekâ savaşını anlatan film, cinayet kurgularının klişeleriyle bilinçli bir şekilde oynuyor. Sürpriz finali unutulmaz.
10-Have Mercy on Us All (Ölüm Tohumları ) Fred Vargas-2001
Fransa’nın yaşayan en önemli polisiye yazarlarından Vargas, karanlık ve gotik atmosferleri modern polisiyeyle harmanlar. Komiser Adamsberg’in yer aldığı romanda, Paris’teki bir tellalın veba tehditleri taşıyan gizemli mesajlar okuması, ardından kapılara çizilen semboller ve ölümcül “veba ısırıkları” kenti kasvetli bir gizeme sürükler. Roman, Vargas’nın karanlık, büyüleyici anlatımının güçlü bir örneği.
***
Medya Günlüğü sosyal medya hesapları:
