26.4 C
İstanbul
13 Temmuz 24, Cumartesi
spot_img

Kamplaşma, korkular ve ön yargılar

1. Benmerkezcilik: “Her dediğim, her düşündüğüm doğrudur” biçimindeki yanılgı.

2. Toplum-merkezcilik: “Toplumun doğru bildikleri doğrudur” biçimindeki yanılgı.

3. Mesnetsiz Varsayımlar: Çürük varsayımlara dayanarak birtakım yanlış sonuçlara ulaşmak.

4. Kalıp Yargılama: Bireyleri kişisel özellikleri yerine ait oldukları sosyal gruplarla tarifleme.

5. “Bu benim düşüncem, o da senin düşüncen” yanılgısı: Temelsiz olan görüşleri, bir mantığa dayanan görüşlerle bir sayma.

6. Bilişsel Tembellik: Fazla düşünmemek. Düşünmeden ya da az düşünerek karar vermek.

7. Bilişsel Yorgunluk: Yorgun bir zihinle, bir iddianın alternatiflerini gözden kaçırmak.

8. Otomatiğe Bağlama: Sorgulamadan kabul edilen bir önermeler dizisini benimsemek.

9. Doğrulama Yanılgısı: Yalnızca kendi görüşlerini doğrulayan kaynaklara bakmak; diğer kaynakları görmezden gelmek.

10. Yanlış Görüş Birliği Yanlılığı: Herkesin kendisi gibi düşündüğünü sanmak.

11. Grup Düşünü: İnsanların grup halindeyken bir lider etrafında onaylayıcılara dönüşmesi, muhalif görüşlerin dışlanması.

12. Aşırı Malumat Yüklemesi: Bilgi yerine bilgi kırıntılarının aşırı yüklenmesine uğramak.

13. Hoşgörüsüzlük: İnsanların farklı düşünmelerini hoş karşılamama.

14. Uygulama Eksikliği: Beyni yeterince çalıştırmamak, kısıtlı kapasiteyle düşünmek.

15. Gerçeği Çarpıtma: Gerçeği çarpıtarak başka bir gerçek uydurma.

16. Korku: İnsanlar korktuklarında temel ihtiyaçlarını düşünür, hayata eleştirel bakmazlar.

17. Zaman Kısıtlaması: Vakti dar olanların eleştirel düşünmesi zor olacaktır. Zaman yönetimi şart.

18. Siyah-Beyaz Düşünmek: Ara değerleri gözden kaçırmak. “Ya öyle ya böyle” düşüncesi.

19. Eleştirel Düşünceyi Vatan Hainliği/Din Düşmanlığı Olarak Algılamak: Evet aynen böyle. Belki de ilk madde bu olmalıydı.

20. Bilgi-Veri-Malumat Ayrımını Yapamamak: Bilginin kalitesi konusunda bilgisiz olmak.

21. Duygusal Davranmak: Akıllı-mantıklı karar vermek yerine, birine hayranlık duymak gibi bir düşünceyle hareket etmek. “O ne derse doğrudur” düşüncesi.

22. Kendi Düşünme Becerilerinin İleri Düzeyde Olduğunu Sanmak: Bilindiği gibi, en az bilenler, en çok bildiğini iddia edenlerdir.

23. Eleştirel Düşünceleri Dinlememek: Tek taraflı propagandaya maruz kalmak ve bunun farkında bile olmamak.

24. Ön Yargılı Düşünce: Bir tartışmaya kendini geliştirmek için değil, kendi ön yargılarını doğrulamak için girmek.

25. Cahillik: Cahilliğin saf hali.

Peki çözüm ne? Daha fazla felsefe. Bütün okullarda ve okul dışında medyada ve sosyal medyada daha fazla felsefe şart.

ulasbasar@gmail.com

Ulaş Başar Gezgin

1978 İstanbul doğumlu. Türkiye, Vietnam, Tayland ve Malezya’da 23 yıl ders verme deneyimine ve Yeni Zelanda (doktora), Avustralya (ortak proje) ve Latin Amerika’da (gazetecilik) araştırma deneyimine sahip bir akademisyen-yazar. Eğitimini Darüşşafaka (1989-1996), Boğaziçi Üniversitesi (Eğitim Bilimleri (Psikolojik Danışmanlık), lisans, 2000; Sosyal Psikoloji, yüksek lisans 2002), ODTÜ (Bilişsel Bilimler, doktora, 2006) ve yurt dışında (2009, üniversite düzeyinde ders verme yetkisi, Avustralya; Darmstadt Teknik Üniversitesi, Şehir Plancılığı, yüksek lisans, 2011) tamamlayan Gezgin’in toplam 116 kitabı bulunmaktadır. 2014’te Türkiye’de doçent, 2017’de yurt dışında profesör olmuştur. Akademik çalışmalar dışında, çeşitli dergi ve gazetelere köşe yazıları yazmakta; şiir, şarkı sözü, şarkı, deneme, yazınsal inceleme, öykü, film öyküsü, film çözümlemesi, tiyatro oyunu, masal ve roman türlerinde yapıtlar vermekte ve çeşitli ülkelerden şairleri ve şarkıcıları Türkçeye kazandırmaktadır. Çeşitli çalışmaları 13 dile (Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, İtalyanca, Portekizce, Rusça, Japonca, Vietnamca, Tayca, Gürcüce ve Azerbaycan Türkçesi) çevrilmiştir.

Ulaş Başar Gezgin
1978 İstanbul doğumlu. Türkiye, Vietnam, Tayland ve Malezya’da 23 yıl ders verme deneyimine ve Yeni Zelanda (doktora), Avustralya (ortak proje) ve Latin Amerika’da (gazetecilik) araştırma deneyimine sahip bir akademisyen-yazar. Eğitimini Darüşşafaka (1989-1996), Boğaziçi Üniversitesi (Eğitim Bilimleri (Psikolojik Danışmanlık), lisans, 2000; Sosyal Psikoloji, yüksek lisans 2002), ODTÜ (Bilişsel Bilimler, doktora, 2006) ve yurt dışında (2009, üniversite düzeyinde ders verme yetkisi, Avustralya; Darmstadt Teknik Üniversitesi, Şehir Plancılığı, yüksek lisans, 2011) tamamlayan Gezgin’in toplam 116 kitabı bulunmaktadır. 2014’te Türkiye’de doçent, 2017’de yurt dışında profesör olmuştur. Akademik çalışmalar dışında, çeşitli dergi ve gazetelere köşe yazıları yazmakta; şiir, şarkı sözü, şarkı, deneme, yazınsal inceleme, öykü, film öyküsü, film çözümlemesi, tiyatro oyunu, masal ve roman türlerinde yapıtlar vermekte ve çeşitli ülkelerden şairleri ve şarkıcıları Türkçeye kazandırmaktadır. Çeşitli çalışmaları 13 dile (Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, İtalyanca, Portekizce, Rusça, Japonca, Vietnamca, Tayca, Gürcüce ve Azerbaycan Türkçesi) çevrilmiştir.

İlginizi Çekebilir

4,757BeğenenlerBeğen
678TakipçilerTakip Et
11,600TakipçilerTakip Et

Popüler İçerikler