VPN'le ilgili merak edilenler

VPN'le ilgili merak edilenler

15 Kasım 2022 Salı  |   Günlük

İstiklal Caddesi'nde düzenlenen bombalı saldırıdan hemen sonra Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), patlamaya ilişkin yayın yasağı getirdi ve ardından Türkiye’de internet erişimi sınırlandı.

Küresel internet erişimi sorunlarını takip eden Netblocks oluşumu, patlamanın ve yayın yasağının ardından Türkiye'de Instagram, YouTube, Facebook ve Twitter'a erişimin yavaşlatıldığını ya da bazı internet sağlayıcılar tarafından tamamen durdurulduğunu aktardı.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) da, patlama sonrası ortaya çıkan "aykırı görüntülere" ilişkin sosyal medya platformlarında ülke genelinde bant daraltma uygulaması yapıldığını duyurdu.

İngilizcesi bandwidth olan bant genişliği ifadesi, internetle bağlantı halinde olan herhangi bir cihazın belirli zaman dilimi kapsamında alabileceği veri miktarını anlatmak için kullanılıyor.

Ekim sonunda kabul edilen "dezenformasyon" yasası ile internet trafiği bant genişliğinin daraltılması kararı verilmesi mümkün.

Bu kısıtlamayı aşmanın tek yolu ise VPN kullanımı ve Türkiye'de sosyal medyada erişim engelini aşabilmek için VPN ile ilgili çok sayıda paylaşım yapılıyor.

Peki VPN nedir, nasıl kullanılır?

VPN, İngilizce’de ‘virtual private network’, yani sanal özel ağ anlamına geliyor.

Normal şartlarda kullandığımız cihazlar, internet servis sağlayıcımız aracılığıyla doğrudan internete bağlanırken VPN, cihazımız ile bir başka bilgisayar arasında güvenli bağlantı kurarak özel bir ağ oluşturuyor.

Böylece bir başka cihazın internet bağlantısını kullanarak internete erişmiş oluyoruz.

Bu sayede de kimliğimiz ve internet aktivitemiz gizli kalabiliyor.

VPN’ler masaüstü bilgisayarlarda, laptoplarda, tablet ve telefonlarda, genellikle kurumsal çalışma ortamlarında çalışanların ofis dışındayken ve uzaktan çalışırken özel işletim sistemlerine güvenli bir şekilde erişebilmesi için kullanılır.

Ancak VPN’ler aynı zamanda kullanıcıların çevrimiçi aktivitelerini başka ülkelerdeki bilgisayarlara yönlendirerek devletlerin internet erişimine uyguladığı sansür ve kısıtlamaları aşmak için de etkili olabiliyor.

Örneğin belli bir ülkede telif hakkı olmayan bir filme VPN aracılığıyla ulaşmak mümkün olabiliyor.

Bazı ülkeler VPN sunucularını engellemeye çalışsa da devamlı yenileri ortaya çıktığı için erişimi tamamen kısmak çoğu zaman mümkün olamıyor.

Diğer taraftan bazı VPN sunucuları, kullanıcılarının bilgilerini kaydettiği için tam gizlilik sağlanamayabiliyor.

Ancak VPN, kullanıcıların IP adresini saklayarak gizliliği ve güvenliliği artırdığı için tercih ediliyor.

(BBC Türkçe)