Siyaset gölgesinde 'uçuş yasağı'

Siyaset gölgesinde 'uçuş yasağı'

12 Nisan 2021 Pazartesi  |   Köşe Yazıları

Cenk Başlamış

Rusya'nın 15 Nisan'dan başlayarak Türkiye uçuşlarını-haftada iki sefer dışında- durdurması ilk bakışta koronavirüs salgınıyla ilgili görünüyor ancak perde arkasında siyasi faktörlerin de önemli rol oynadığı anlaşılıyor. 

Toplam vaka sayısı açısından hem Rusya hem de Türkiye dünya sıralamasında önlerde yer alıyor. Koronavirüse karşı aşı geliştirmesine karşın Rusya vatandaşlarını aşılamakta ağır kalıyor, Türkiye ise kısıtlamaların gevşemesinin ardından vaka sayısında patlama yaşıyor. 

Bu açıdan bakıldığında Rusya'nın yasak kararının kendi açısından bir mantığı var görünüyor. Çok sayıda Rus vatandaşının mayıs ayı başındaki tatil için Türkiye'ye uzun süre önce rezervasyon yaptığı da biliniyor. 

Ancak, Ankara-Moskova hattında son günlerde yaşanan gelişmelere bakıldığında uçuş yasağı kararında siyasetin hiç de azımsanamayacak hatta belki de belirleyici rol oynadığı görülüyor. 

Önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la telefon görüşmesinde, “bölgesel istikrar ve güvenliğin sağlanması için 1936 tarihli Montrö Sözleşmesi'nin maddelerine uygun olarak, Karadeniz Boğazları'ndaki mevcut rejimin korunmasının önemini vurguladı.” 

Ardından Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Moskova tarafından yakından izlenen ziyareti sırasında Cumhurbaşkanı Erdoğan'la İstanbul'da görüştü. Erdoğan Kırım ve Ukrayna'nın toprak bütünlüğü konularında açık desteğini tekrarladı. 

Uçuş yasağının açıklanmasından sadece birkaç saat önce ise, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Türkiye'nin Ukrayna'ya insansız hava araçları (İHA) tedarik etmesiyle ilgili soruyu yanıtlarken, "Moskova, Türkiye ve diğer ülkeleri Kiev'in militarist eğilimlerinin teşvik edilmemesi konusunda uyarıyor" dedi. Lavrov, "Tüm ilgili ülkelere, Türkiye de bunlardan biri, mevcut durumu, Kiev rejiminin ebedi militarist açıklamalarını incelemelerini tavsiye ettiğimizi ve bu militarist eğilimleri teşvik etmemeleri konusunda uyardığımızı belirtmek isterim" diye devam etti. Türkiye ile Rusya arasında sıkıntı yaratan tek unsur Ukrayna değil; İdlib de iki ülke arasında uzun süredir sorun yaratan diğer konuların başında yer alıyor.

Rus RİA Ajansı Türkiye uçuşlarının durdurulmasıyla ilgili yayınladığı haberde, uçuş yasağı kararında siyasetin de azımsanamayacak ölçüde rol oynadığı görüşünü destekleyen değerlendirmelerde bulundu. 

Ajans kararın koronavirüsle bağlantısı konusunda, “Türkiye'de durum her geçen gün kötüye gidiyor” diye yazdı ve vaka sayısındaki artışın önlemlerin gevşetilmesinden kaynaklandığını belirterek hükümeti suçlayan ifadelere yer verdi. 

RİA aynı değerlendirmesinde konuyu Ukrayna-Türkiye ilişkilerine getirerek şunları yazdı:

"Son günlerde dikkatler Zelenskiy'nin İstanbul ziyaretindeydi. Erdoğan Kiev'in NATO'ya üyeliği konusunda yardım sözü verdi ve Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve egemenliğinden yana olduklarını söyledi. Ayrıca, Kırım'ın Ukrayna'ya iadesi için çaba gösterecek Kırım Platformu inisiyatifine destek verdi." 

Ukrayna ile Türkiye arasındaki askeri iş birliğine de değinen RİA, “Türk İHA'ları Donbass semalarında dolaşıyor” diye yazdı. 

Kısacası, Türkiye'de koronavirüs salgının tırmanışa geçmesi Rusya'nın kararında etkili olmuş görünse de nihai kararın “siyasi” olduğu ve Ankara'ya "gözdağı" vermeyi amaçladığı izlenimi doğuyor.

Turizmci gözüyle

Medya Günlüğü yazarı turizmci Refet Kayakıran'ın son gelişmelerle ilgili yorumu şöyle:

"Türkiye'nin pandemide büyük ekonomik sarsıntı  yaşadığı ortada. Bir yandan tüm yeme içme sektörü kapatılırken diğer yandan oteller açık olsun, seyahat sürsün gibi çelişkiler yaşanmakta. Bir yandan dünyada  en çok aşı yapılan 6. ülke olup  diğer yandan vaka sayısında dünya zirvesinde olmamızda hem içeride hem dış turizmde bu seyahat özgürlüğü acaba ne denli etkindir? Turizm ancak ve ancak barış ve sağlık ortamında yapılır. Oysa yanı başımızdaki Suriye'de yıllardır iç savaş sürüyor, Libya yıllardır karışık, şimdi Ukrayna karışmak üzere. Yani Türkiye iki konuda da maalesef sıkıntıda..."

Etiketler:  Rusya