Şirketleşmiş kentler CEO valiler

Şirketleşmiş kentler CEO valiler

3 Aralık 2020 Perşembe  |   Serbest Kürsü

Adil Gürkan

Arada bir bugünün meşgalesini bir tarafa bırakıp geleceği hayal eder misiniz? 

Ben severim. 

Örneğin içinde bulunduğum turizm sektörü. 

Nereye evrilecek? 

Nasıl bir konsept oluşacak? 

İnsanlar nasıl tatil yapacak? 

Gelin kentlerden başlayalım, turizmin geleceğinin de dâhil olduğu bir ufuk turuna çıkalım... 

Kentlerde doğrudan demokrasi olacak 

Bundan 30 yıl sonra çok farklı kentler olacak. Şimdiki yönetim sistemi yerini daha profesyonel bir yapıya bırakacak. 

Bir tarafta merkezi temsil eden bir yönetici, diğer tarafta yerel iktidarın cisimleşmiş hali olan bir belediye başkanı olmayacağı kesin. 

Kentlerde yaşayanlar, kaynaklarının kullanımı, sürdürülebilirlik ve hakkaniyet adına, gücün yerele geçmesini sağlayacaklar. 

Kentlerin yerelden yönetilmesi, yapılan hataların daha kısa sürede tespit edilmesine yarayacak. Hesap sormak daha kolaylaşacak. Böylece, yerel ya da merkezi anlamda koltuğa bir kere oturanın, yıllarca oradan kıpırdatılamaması uygulaması da bitecek. 

Tıpkı şirketlerde olduğu gibi, oradaki hissedarların karşılığı olan vatandaşlar, gerekli yasal işlemleri yerine getirerek ve yeterli imzayı toplayarak yöneticileri görevden alabilecekler. 

Kentler bir kez iktidarı tamamen üstlendikten sonra kalkınmaları da hızlanacak. 

Yerel otorite, böylesi bir denetim baskısı altında, en doğru kararları almak zorunda olacak. Hesap verebilirlik kararların adil ve akılcı olmasını sağlayacak. Planlamalar esnek olacak. Değişiklik için yüzlerce kilometre ötede, merkezi otoritenin onayı gerekmeyecek. 

Bu nasıl olacak? 

Süreç toplumların en yaşamsal alanı olan ekonomi üzerinden yürüyecek. Ekonomik güç ve etkileşim, kentlerin yapılanmasını değiştirecek. 

Değişimin 2050’deki-geçici-durağının, şirketleşmiş kentler olacağını öngörüyoruz. Ya da büyük bir güce ulaşan, kitleselleşen ve demokratik bir yapıya kavuşan dev şirketlerin kentlerin kaderini üstlenmesini… 

Siyasi aklın yerini ekonomik-ekolojik aklın almasını tahmin ediyoruz. Kaynakları en akıllıca kullanacak ve bunu yaparken doğayı tahrip etmemeyi ilk şart olarak gören bir akıl. 

Kent yatırım ortaklığı 

Kentte yaşayan herkesin ortak olabileceği bir kent ortaklığı 2050’lerin temel yönetim merkezi olacak. Kent yatırım ortaklığının genel kurulu kentin meclisi işlevini de yerine getirecek. Ortaklığın departmanları bugünkü bakanlıklara benzer bir yapı olacak. Görev alanları merkezi değil, yerel ile sınırlanacak. Kararları sadece kenti bağlayacak. 

Ekonomi, siyaset, kültür, sosyal yaşam, spor, sanat bu ortaklığın temel etkinlik alanlarına dönüşecek. Ekonominin sağladığı varlıklar ve kaynaklar, kent yurttaşlarının ortak iradesi ile bu alanlara yönlendirilecek. 

Her şey, kentin, bilimde, sanatta, sporda, kültürde, sağlıkta ilerlemesi için değerlendirilecek.  Bilim, sanat ve kültür, kaynaklardan en yüksek payı alacak 

Herkes nasıl ortak olacak? 

2050 yılında, özel mülkiyetin önemi büyük ölçüde azalacak. Bir yatırım yapmak, bunu büyütmek ve rakiplerin önüne geçmek hırsının demode olacağı da söylenebilir. 

İnsanları motive eden temel amaçlar arasında, bir işletme kurup, bunu büyütmek için çılgınca çalışmak olmayacak. 

İnsanlar, hayatın her anından keyif almak dururken, her dakikalarını, işletmeyi büyütmek için tüketme eğiliminden uzaklaşacak. 

Yaşamsal faaliyetlerin tepesine, keyif almak, mutlu olmak beklentisi yerleşecek. 

Beyin gücü-Sanat-Ekonomi-Spor-Kültür-Sağlık-Eğitim-Doğa-Marka değeri 

Kent yatırım ortaklığının sermayesi yukarıdaki alanlarda yaratılan ya da var olan değerlerden oluşacak. Şu başlıklar altında somutlaştıralım; 

O kentin toplam beyin gücü. Yaratıcı sermayesi. 

O kentin, sanat alanındaki bütün envanteri 

Ekonomideki bütün yatırımları. Varlıkları. 

Spor alanındaki bütün varlıkları. Kulüpleri. Spor alanları. Sporda kazanılmış bütün başarıların sağladığı popülarite. Kupalar. Spor alanında değer üreten her şey. 

Kentin bütün kültür varlıkları. Tarihsel mirası. Arkeolojik değeri. 

Kent yurttaşlarının yararlandığı bütün sağlık hizmetleri. Bu hizmetlere ulaşım kolaylığı ve terapi/tedavi sürelerindeki kısalık. 

Kentin eğitim gücü. Bu alandaki bütün rasyonel yatırımları. Uygulanan modern yöntemler ve bunların ekonomik değeri. 

Kentin üzerinde konumlandığı doğal çevre. Kenti saran doğa. Su kaynakları. Kent havasının ve çevresinin temizliği, sağlıklı olma kat sayısı. 

Kentin, iyi yönetilmekten, yarattığı zenginlikten, başarılarından sağladığı marka değeri. 

Bütün bu varlıklar, bir sanal ölçü birimi üzerinden hesaplanacak. Her bir varlığın belirli bir sanal değeri olacak. Bu ölçü birimine göre toplanacak sanal değer kent yatırım ortaklığının sermayesi olacak. Bu sermaye kentin toplam varlığı olarak kabul edilecek. 

2050- Birleşmiş Milletler bir kentler borsası kuracak 

Tıpkı şimdiki örneklere benzeyen küresel bir borsa kurulacak. 

Kentler, yukarıda verilen varlıklar üzerinden hesaplanmış toplam değerleri ile borsaya kote edilecek. Her bir kentin borsa işleyişine ve talebe göre belirlenmiş hisse senetleri olacak. 

Hisse senetlerinin değeri sanal bir ödeme birimi üzerinden belirlenecek. İsteyen herkes bu senetleri alıp satabilecek. Bu borsa, ekonomi, sanat siyaset, kültür, spor, bilim gibi alanlardan seçilmiş kurullar tarafından ve objektif kriterlere göre yönetilecek. 

Hisse senetlerinin değeri için kriterlere örnekler 

Hisse senetlerinin değeri sadece ekonomik performansa göre belirlenmeyecek. Kentin saygınlığı ve prestiji çok önem kazanacak. 

Kentte yaşayanların toplam yaşam kalitesi 

Çevreye saygı. Doğa koruma. Kaynakların verimli kullanılması 

Hayvanlara saygı ve sevgi 

İşgücü verimliliği 

İnsanlar, cinsler, ırklar arası eşitlik 

İnsanlara tanınan kendisini geliştirme fırsatları 

Genel anlamda temizlik 

Yaşlılara, engellilere sunulan yaşam kolaylıkları 

Herkes ve her kurum ortak olabilecek 

Bu ortaklık her bireye ve her kuruma açık olacak. Kent demokrasisi de buradan güç alacak. Bu hisse senetlerinin, zenginleşme ya da otorite kurma aracı olmaması için kurallar ve sınırlamalar getirilecek. 

Geleceğe dönük bir proje 

Bir bilimsel eser 

Bir sanat eseri 

Menkul değerler 

Taşınmaz varlıklar 

Teknoloji alanında bir start-up 

Sportif bir başarının belgesi 

Tarımsal üretim 

Sanayi varlıkları 

Diploma 

Kısaca, her varlık, belirli bir ölçü üzerinden hesaplanarak bu yatırım ortaklığına katılmak için geçerli olacak.  İnsanlar bu varlıklar ile hisse senedi alabilecekler. 

Bu borsa kentleri terbiye edecek. 

Kentlerin her bir bireyi toplam değerin düşmemesi için sorumluluk üstlenecek. Herkes kentin fahri müfettişi olarak denetim görevini yerine getirecek. 

Hisselerin küresel borsadaki değerinin düşmemesi için kent nüfusu seferberlik ilan edecek. 

Saygı, sevgi, şeffaflık, merhamet, estetik, iyilik, insanlık tarihinde hiç olmadığı kadar önem kazanacak. Ekonomik başarı için hayatın bütün alanları disipline edilecek. 

Kentler hiç olmadığı kadar temiz, düzenli, huzurlu olacak. 

2050 kentler ve turizm 

Kentlerin borsadaki performansı turizmde alacağı talebi ve küresel ilgiyi de etkileyecek. 

İnsanlar, tatil ve seyahat için destinasyon seçerken borsadaki hisse senetlerinin değerlerini dikkate alacaklar. 

Hisse senetleri çok değerli olan kentler talep patlaması yaşayacak. 

Değeri düşük kentler rağbet görmeyecek. Borsada dipte olan kentler, genel ilgi ve seyahat için de diplerde olacaklar. 

Küresel kentler borsasındaki performans, kentlere olan yatırım ilgisini de etkileyecek. Küresel sermaye borsa performansı yüksek olan kentlere kayacak. 

Bu kentlerin eğitim, sağlık, kültür, sanat, spor hayatı zirve yapacak. 

Zenginlik tabana yayılacak. 

Herkes seyahat etmek ve tatile çıkmak için imkan ve zaman bulabilecek. Tıpkı bugünkü yıldızlama yöntemi gibi, kentler de performanslarına göre sıralanacak. 

Kentlerin turizmdeki değeri bu performansa göre belirlenecek. Konaklama, gastronomi, sinema, tiyatro, müze ve bütün etkinliklerin fiyatları da bundan etkilenecek. 

Etiğe, estetiğe, hakkaniyete, iyiliğe, güzelliğe, saygıya, dürüstlüğe önem veren kentler zenginleşecek. Bunları kulak arkası yapan kentler tarihten silinecek.

Etiketler:  Adil Gürkan