Putin'in 'hayranları' için yazılmış bir yazı!..

Putin'in 'hayranları' için yazılmış bir yazı!..

20 Mart 2014 Perşembe  |   Köşe Yazıları

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, uluslararası alandaki hamleleriyle, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu pek çok ülkedeki "hayran" sayısını giderek artırıyor. Ancak, demokrasi ve ifade özgürlüğü alanında Rusya'da durum çok parlak değil. Moscow Times gazetesinde Victor Davidoff imzasıyla yayımlanan yazıda bu konuda ilginç bilgiler ve değerlendirmeler yer alıyor:

 

"Sorunlar beklense de bazen beklenmedik zamanlarda gelebiliyor. Aylardır Ruslar, muhalefet liderlerinin, eylemcilerinin ve destekçilerinin görüşlerini yayınlayan internet sitelerinin engellenmesini bekliyordu. Ama geçen Perşembe  erişimi engellenen internet sitelerini görenler gözlerine inanamadı.

Medya Denetim Kurumu'nun blokladığı internet siteleri arasında Eho Moskvı radyosunun sitesi de var. Ayrıca, büyük santranç ustası Garri Kasparov'un kasparov.ru sayfasıyla ej.ru ve grani.ru da bulunuyor. Bu uygulamanın yasal gerekçesi "Lugovoy yasası" olarak bilinen kanun. Andrey Lugovoy, 2006 yılında Londra'da Kremlin karşıtı Aleksandır Litvinenko'yu zehirleyerek öldürmekle suçlanan eksi KGB ajanı, günümüzün milletvekili. Lugovoy'un Litvenonko'yu öldürdüğü kanıtlanmasa da, Rusya'daki internet özgürlüğünün katili olduğu konusunda hiçbir kuşku yok. 

Yasa 1 Şubat'ta, Ukrayna'daki protestolar sırasında yürürlüğe girdi. Yasa Medya Denetim Kurumu'na mahkeme izni olmakszın izinsiz protesto çağrısı yapan sitelere erişimi engelleme yetkisi veriyor. Rusya'daki baskıcı yasalardan alıştığımız şekilde, uygulama gayet "gevşek" oldu! Grani.ru sitesinin yöneticilerine yüzlerce sayfadan hangilerinde "izinsiz protesto çağrısı" yer aldığını açıklamadı. Söylemeye gerek bile yok, "Lugovoy yasası", her türlü sansürü yasaklayan Rusya Anayasası'nın 29. Maddesiyle çelişiyor.

Çin'deki yönteme benzemesine karşın Rusya'daki yasa teknik olarak farklı uygulanıyor. Çin "Büyük güvenlik duvarı"nı merkezileştirdi. Rusya'da ise, sunucular Medya Denetim Kurumu'ndan URL ile bir sorun olduğuna ilişkin uyarı alınca erişimi engelliyor. Bu sistemin sıkıntıları var. Bazı sunucular erişimi engellemiyor. Çevrim içi yayıncılar farklı URL'li başka bir siteyi hemen yaratabiliyorlar. Yetkililerin teknik olanakları sınırlı olduğu için sitelerin yöneticilerini tehdit etme yoluna gidiyorlar. Şu anda rejimin "1 numaralı" muhalifi Aleksey Navalnıy da tehdit edilenler arasında. Navalnıy ev hapsinde ama karısı blogunu yayınlamaya devam ediyor. Yetkililer Navalnıy'a blogunu kapatmaması halinde ev hapsinin cezaevi hapsine dönüşebileceği tehdidinde bulundu.

İnternet özgürlüğüne saldırı uzun süredir Putin rejiminin en önemli özelliklerinden biri oldu. Yetkililer, ana akım gazete, radyo ve televizyonda kontrolü ele geçirdi ama internetteki savaşı kaybetti. İnternette resmi propagandayı kimse ciddiye almıyor. Kremlin 10 yıldır internette ifade özgürlüğünü kısıtlamak için değişik yollar denedi. Bağımsız site ve bloglara korsan saldırıları sıklaştı. Yüzlerce "trol"e forumları izlemeleri ve milliyetçi, ırkçı yorumlar yazmaları için paralar ödendi.

Yine de, internet özgürlüğünü kısıtlama çabası sonuçsuz kaldı. Blog yazarlarını "aşırılık"la suçlamak daha etkili. Bazıları hapis ya da para cezasına çarptırıldı, bazıları tehditler nedeniyle ülkeden kaçtı.  Şu anda gazeteci Boris Stomahin hakkında sözde "aşırılık" gerekçesiyle açılmış bir dava var, suçlu bulunursa 8 yıl cezaya çarptırılacak. Stomahin, 1881 yılında Çar Aleksandır II'yi öldüren teröristi övmekle suçlanıyor.

Bu ortamda, en popüler Rus haber sitesi lenta.ru'nun yok edilmesi normal görünüyor. Sitenin iktidar yanlısı sahibi baş editörü kovunca bütün çalışanlar istifa etti. Yeni gelen yönetici aşırı milliyetçi eğilimli birisi.

Kuşkusuz, internet özgürlüğüne yönelik saldırılar Ukrayna olaylarıyla ilgili. Şimdilik bunun Ukrayna'daki protestoların Rusya'da yapılmasını engelleme girişimi mi, yoksa toptan sansür provası mı olduğunu belli değil.

Ama internetteki sansürün Rusya'yı totaliter bir devlete yaklaştırdığı konusunda hiçbir şüphe yok. Medya eleştirmeni İgor Yakovenko, "Putin otoriter yönetimini kurmaya en büyük özel kanal NTV'yi yok ederek başladı. Rejim bir kaç küçük bağımsız haber kaynağına izin verdi. Farklı düşünmek cesaretlendirilmedi ama cezalandırılmadı da. Bugün ise Rusya totaliter bir ülkeye sürükleniyor.

Bu yazının yayınladığı ej.ru sitesine "anonim proksi" kullanmayan Rusya'daki okurların çoğu ulaşamadı.  

Putin'in cesur yeni dünyasına hoş geldiniz…"

 

20.3.2014

 

Karikatür: Moscow Times

 

Etiketler:  Eleştiri Medya