'Para basma makinesine dönüşebilir'

'Para basma makinesine dönüşebilir'

23 Aralık 2021 Perşembe  |   MG Özel

Fuad Safarov, Moskova

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türk lirası mevduatlarına döviz kurlarındaki yükselişe endeksli getiri uygulanacağı açıklaması Rus medyasında geniş yer aldı. Rus uzmanlar, Türk lirasındaki değer kaybının tarihi yüksek seviyeye ulaşmasının ardından getirilen uygulamayı, "aralıksız para basan makineye” benzetti.. 

Rusya iş dünyası saygın gazetelerinden Vedomosti'ye konuşan Otkritie Investments şirketinin baş analisti Andrey Koçetkov'a göre, yeni Türk para politikası akıllara birçok soru işareti getiriyor. Birçok "sürprizin" olabileceğine işaret eden Rus uzman, "Bu fikir işe yarayabilir ancak oynaklık risklerini kimin ödeyeceği henüz belli değil. Eğer Merkez Bankası bir aracı konumunda olursa, bu durumda kurum daha çok kesintisiz para basan matbaaya benzeyecek" dedi. 

"Her halükarda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın para politikasının liraya ilgi uyandırmaz" diyen Koçetkov, "%21 enflasyon ile %14'lük bir faiz yedi puanlık reel negatif getiri anlamına gelir. Yani piyasa gerçeğinde liranın önemli sıçramalardan sonra satılması gerekiyor. İki günde %40'lık bir kazanç, daha çok marj çağrılarına dayalı spekülatif bir harekettir. Bundan sonra yine liranın zayıflamasını bekleyebiliriz" değerlendirmesinde bulundu. 

Rusya merkezli BCS World of Investments'in uzmanı Mihail Zeltser ise, Türk lirasının büyük ölçekli oynaklığının, para otoritelerinin gerçekte %21'in üzerinde olan enflasyonla mücadelede attıkları ilk adımlardan kaynaklandığını öne sürdü.  

Rus uzman, "Merkez Bankası, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın doğrudan etkisiyle ekonomideki fiyat baskılarına tavizsiz bir şekilde direniyor. Merkez Bankası, para politikasını sıkılaştırmak ve faizi yükseltmek yerine tam tersine, fonlama maliyetini %14'e indirerek, kredileri daha uygun hale getirmeye ve fiyatları düşürmeye çalışıyor. Ama bu ekonomik teoride işe yaramaz. Uygulamada da, Türkiye'nin finansal varlıklarından yatırımcı çıkışı gözlemleniyor" dedi. 

Zeltser'e göre Türk parası değer kaybediyor ve ithalat bileşeni çok yüksek olan enflasyon durmuyor. Döviz kurunun patlayıcı oynaklığının devam edebileceğine dikkat çeken Rus uzman, liranın dolar karşısında yeni güçlenmesini de, "Bu, lira devalüasyon dalgasının ana akımında ancak geçici bir mola olabilir."  

Rusya Bilimler Akademisi'ne bağlı Şark Enstitüsü Türkiye masası uzmanlarından Amur Hacıyev ise, "Liranın düşmesi Erdoğan'ın imajını kötü etkiliyor. Yarın seçim yapılsa Türk liderin iktidarda kalması zor görünüyor. Dolayısıyla artık Erdoğan'ın politikası orta vadeye göre şekilleniyor. Türkiye Cumhurbaşkanı 2023 genel seçimlerine kadar 1,5 yıl daha dayanmak istiyor" dedi. 

Hacıyev, Türk makamlarının liradaki değer kaybını, düşük faiz oranından memnun olmayan şahısların spekülatif eylemlerinin sonucu olarak sunmaya çalıştığını ifade ederek, "Görünüşe göre bu tür söylemler meyvesini vermeye başladı. Genel olarak, tüm zorluklara rağmen, liranın dalgalanmalarıyla ilgili yaşananlar, hükümet yanlısı medyanın aktif propagandası da dahil olmak üzere Erdoğan'ın imajı için olumsuz hale geliyor" diye konuştu. 
 

Etiketler:  Ekonomi