Pandemide 3. dalga

Pandemide 3. dalga

1 Aralık 2020 Salı  |   Köşe Yazıları

Dr. Ülkümen Rodoplu

Covid–19 pandemisi hızla tırmanıyor. 

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) geçtiğimiz hafta, yeni yıl ile birlikte pandemide 3. dalganın başlama olasılığının yüksek olduğunu açıkladı. 

Tüm dünyada vaka sayısı yükselişe geçti.  

Bugün dünyada 60 milyondan fazla hasta var ve bugüne kadar 1.5 milyon insan yaşamını yitirdi. 

ABD’de günde 200 binden daha fazla hasta var. 

Türkiye’de 639 bin vaka kaydedildi. Bugüne kadar 13.746 kişi yaşamını yitirdi. 

Peki neden arttı? 

Yaz aylarının başlamasıyla birlikte yapılan tüm bilimsel uyarılara rağmen korunma konusunda yeterli sonuç alınamadı.  

Sosyal mesafe, maske ve hijyen konusunda toplumun tüm kesimlerine yeteri kadar ulaşılamadı. 

Toplulaşmanın ve bulaşmanın en yoğun olduğu alanlarda yeterli önlemler alınmadı.  

Geçen hafta ve pazartesi günü tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de yeni önlemler alındı. 

Bu önlemlerin sonuçlarını Aralık ayının ilk günlerinde birlikte göreceğiz. 

Ne yapalım? 

Pandemi ile mücadelede devletin, yerel yönetimlerin aldığı önlemler ne kadar önemliyse, bireysel önlemler de en az bunlar kadar değerlidir. 

Öncelikle bulaşma yollarını yeniden anımsayalım: 

i) Yüz yüze bulaşma; damlacık yolu ile. En yoğun bulaşma bu şekilde olmaktadır. Sosyal mesafe ve maske sayesinde korunma yüzde 90’ın üzerine çıkmaktadır. 

ii) Hava yolu ile. Küçük virüs partikülleri havada bir süre asılı kalarak bizlere bulaştırabilmektedir. Kış aylarında kapalı mekanların sıklıkla havalandırılması  gerekmektedir. 

iii) Yüzeylerden bulaşma. Lancet tıp dergisi, geçen günlerde bir makale yayınlayarak bu konuda yapılan yedi farklı çalışmayı değerlendirdi. Yüzeylerden bulaşmanın gerçekleşmediğini kanıtlayan çok değerli bilgileri ortaya koydu. Pandeminin ilk günlerinde eve aldığımız her ürünün yıkanarak, dezenfekte edilmesinin bugün için gerekli olmadığı, yüzeylerden bulaşma olmadığı açıklandı. 

iv) El hijyeni. Çok önemli. Sabunlu suyla el yıkamak, Covid-19 ile mücadelede önemini korumaktadır.  

Bulguları unutmayalım: 

Yüksek ateş, boğaz ağrısı, kas ağrısı, eklem ağrısı, öksürük,  nefes darlığı, halsizlik, bulantı, ishal, koku, tat kaybı. 

Bu belirtilerden biri bile varsa, 184 numaralı telefonu arayarak Sağlık Bakanlığı yetkilisinin yönlendirmesine göre test yaptırmalı ve izolasyona girmelisiniz. 

Hasta olursak ne yapalım? 

Dinlenin, istirahate geçin. 

Mutlak izolasyonda kalın. 

Bakanlık yetkilisinin size verdiği ilaçları kullanın. 

Bol sıvı tüketin. Günde en az 2 litre olması gerekmektedir. 

Ateş ve yaygın ağrı varsa parasetamol (500 mg) günde üç kez tok karnına alın. 

Sebze ve meyve ağırlıklı beslenin. 

Günde 2 gram c vitamini, Omega 3 yağ asidi, D vitamini (günde 3 ünite) ve antioksidan besin takviyesi alın. 

İyi uyumalısınız. 

Moralinizi yüksek tutun. 

SON SÖZ: Covid-19 bitecek ancak salgınlar bitmeyecek.