'Öz bakım' için 5 yoga ilkesi

'Öz bakım' için 5 yoga ilkesi

26 Eylül 2021 Pazar  |   Serbest Kürsü

Melek Ay

Öncelikle kendimize sıklıkla şunu hatırlatmamızda fayda olduğunu düşünüyorum: Öz bakım bir lüks değil, önceliktir.

İçinde bulunduğumuz çağın zihnimizi huzursuz eden tüm bireysel veya kitlesel değişimlerine sağlıklı yaklaşımlar gösterebilmek için öz bakım, öz şefkat konuları hepimiz için gerekliliktir. Telefonumuzun şarjını günlük olarak nasıl gözetiyor ve enerji dolumuna özen gösteriyorsak aynısını özümüz, kendimiz için de gözetebilmeliyiz. 

Günlük yaşamımızda, öz bakımımızı besleyecek, günümüzün verimliliğini arttırabilecek birçok bilgiye bu çağın çocukları olarak internet sayesinde kolaylıkla erişmemiz kolay ve mümkündür.  

Ancak birçoğumuz bu bilgileri hayatımızın bir parçası yapabilme konusunda zorlanabilmekteyiz. Çünkü bilgi edinme bağımlısı olabiliyoruz ancak farkındalık, bilgelik ve uygulanabilirlik konularında açık veriyoruz. 

Yoga binlerce yıl öncesine dayanan kadim ilkeler sunar. Birçok yoga metninde günün verimliliğini arttırırken, öz bakıma dair beş ana ilke sunulmaktadır. Bu ilkeler, dışarıdaki yaşamımızı etkilemek için zihnin içinde başlar, bedene iner ve herkes tarafından kolaylıkla uygulanabilir. 

Günlük verimliliğinizi, öz bakımızı ve yoga pratiklerinizi derinleştirecek 5 yogik ilke: 

1) Güne erken başlayın

Sağlık içsel (beden-zihin-ruh) ve dışsal (doğa-evren) ortamımız arasındaki dinamik dengedir. İçsel ve dışsal uyuma Sanskrit dilinde  “sattvik” denilmektedir. Bu ilke “Ayurveda” biliminin uyumlu “sattvik” saatlerine göre hareket edebilmeyi ifade eder. "Sattvik” zaman, şafağın kopmak üzere olduğu ve enerjik olarak en yüksek potansiyelde olduğumuz sabah 4 -6 arasındadır. Güneş doğmadan yaklaşık 96 dakika öncesi olarak ve bu saatte evrende sınırsız bir potansiyelin olduğu belirtilmektedir. Bu zaman aralığında uyanmayı bir rutin haline getirebilirsek, enerjisi kolay tükenmeyen uzun ömürlü pil gibi günü tam verimle ve dinamik dengeyi bozmadan geçirebiliriz.  

2) Hareket edin

Yogada duruşlar (asanalar) harika bir yoga ilkesidir. Hareketten fazlasını barındırır. Ancak birey kendine iyi gelen başka bir hareket metodunu da seçebilir. Uzun süre oturmama farkındalığı geliştirmek bile fayda sağlar. Hareketin artması; stres hormonu kortizolün azalmasına, kalp ve damar rahatsızlıkları riskini en düşük seviyeye indirmeye, uyku kalitesini yükseltmeye, daha net görebilen bir zihne, her anlamda sağlığa olanak sağlar.  

3) Nefes çalışmaları (Pranayama) uygulayın

Bedenin bu doğal yetisini nasıl devreye alabileceğimizi öğrenmek yoganın sekiz taç yaprağından biri ve önemli bir ilkesidir. Stresli olduğunuzda, sadece basit birkaç derin nefes çalışması (pranayama) bile bedeninize dengeyi anında geri getirebilir. Ancak bu ilkeyi sadece stresli olduğumuzda değil hayatınızın her gününde uygulayacağımız bir yaşam uygulaması durumuna getirilmesi önerilir. İnsan bedeni kendisini iyileştirme gücüne sahiptir. Dokularımız her gün yenilenir. Bu güce güç katmanın en önemli basamağı günlük nefes çalışmalarıdır denilebilir. 

4) Dikkatin niteliğini gözlemleyin ve meditasyon yapın

Bu konuya daha önceki yazılarımız da geniş bir biçimde yer vermiştik. Kullanılacak en güçlü yoga araçlarından biri dikkatinizin niteliğini geliştirmek için enerji seviyenizi gözlemlemektir. Günlük yaşantımızda bireysel, toplumsal, kitlesel olumsuzluklar nedeniyle enerji seviyelerimizi düşüren ve bizi durgunlaştıran birçok şey yaşıyoruz. Yoga, bunun bir enerji dengesizliği olduğunu ve dengeli olmazsa yaşamlarınıza zarar verebileceğinizi öğretir. Enerjimizi dengelemek ve yaşamımızda ki anları gözlemlemek için meditasyon yapabiliriz.  

5) Ana odaklanın

Sanırım en zor yogik ilke bu olabilir. Ama en güçlü ilkenin de bu olduğunu düşünüyorum. Anı deneyimlemek aydınlanmaya, gerçek mutluluğa ve bütün olmaya imkan tanır. Şimdiki ana odaklanmanın anlaşılması zihnin, vücudun ve ruhun rahatlamasını, bir bütün olmasını ve kendi öz şefkatimizi hissedip deneyimlememize olanak sağlar. 

Bu ilkeleri uygulamanın bir sırası ve süresi yok. Minik adımlarla ve keyifle uygulamak rutine dönüşmesini sağlayabilir. Güne erken “merhaba” diyerek, kısa bir “asana” pratiği uygulayarak 5 dakika nefesi gözlemleyerek ve yine 5 dakika meditasyona oturarak başlanabilir. Günün akışında her anı kucaklamaya gayret ederek pratiğe devam edebiliriz.  

Özümüze, “merhaba güzellik” diyebilmek, nazikçe eşlik edebilmek ve kendi niteliklerimizin, yeteneklerimizin ve yaşam amacımızın bilgeliğine uyanabilmek niyetiyle…

Namaste...