Medyada ‘makul bulunabilecek’ hatalar

Medyada ‘makul bulunabilecek’ hatalar

30 Kasım 2020 Pazartesi  |   Serbest Kürsü

Adnan Genç, serbest gazeteci 

Eskiden gazetelerde daha çok hata olurdu demek, yanlış bir sav olacak. Düzeltme ihtimalleri kolay ve mümkün olamazdı. Verdin miydi kalıba, gidip basılıyor. Görsen ne çare; zaten Türkçeleri de eskiden kendini koparamamış, herkes okumaya çalışıp anlar gibi yapıyordu muhtemelen…  

Ama en az 20 yıldır, her şeyi bilgisayar üzerinden yapabiliyoruz. Milliyet’e ilk dizgi makinesi geldiğinde; yani şu elimizin altındaki klavye ve kocaman ekran yerine; yarım otomobil büyüklüğünde makineler gelmişti ve ekranı da yan yana iki sigara boyutlarındaydı. Görürsen eğer, 32 harflik (veya vuruşluk) bir geri dönüşle, yaptığın yanlışları düzeltebiliyordun. Soldan akıp giderek, görünmez olan geri gelmiyordu. Hele hele, büyücek bir tuğla kadar; font değiştirme zımbırtıları vardı ki, evlere şenlik. Kalkar bir yerde duran ve herkesin kullanımına açık olan tuğlayı alır gelirdiniz ve yarım otomobilin yanındaki (ancak ve niyeyse, iki adet olarak duran) ‘font’ şeylerinden birine içeri doğru vurup geri açılmasını sağlar ve sonra da elimizdeki; örneğin çift tırnak açıp, aradaki konuşma sözcüklerini ‘bold’ yapmayı seven Altan Öymen ağabeyin, beyaz/siyah ayrımını yapar ve sonra gene metne dönmek için; bir yumruk daha, ‘bold’ yazan tuğla çıkıyor ve çıkartmış olduğunuz tuğla yerine giriyor. Zor yani…  

Sadede gelirsek; hep ‘Amiral Gemi’ şıklığındaki gazeteye bodoslama dalacak değiliz ya; bu kez bir internet haber sitesinde gördüğüm başlık üzerine yazacağım. Link de aşağıda duruyor. Duvar gibi sağlam bir site ve yazmayı da bir aralar düşündüğüm ve konuştuğum bir site. Ama gözden kaçmış işte…

https://www.gazeteduvar.com.tr/pompeiide-yuzlerce-yil-sonra-buyuk-kesif-kulle-kapli-iki-cansiz-beden-bulundu-galeri-1505177 

“Pompeii'de yüzlerce yıl sonra büyük keşif:  

Külle kaplı iki cansız beden bulundu 

İtalya'da M.S. 79 yılındaki volkanik patlamayla küle gömülen Pompeii antik kentinde önemli bir keşif yapıldı. Bir malikânedeki kazılarda, yan yana ölmüş iki erkeğin cesedi yüzlerce yıl sonra gün yüzüne çıkarıldı. Külle kaplı cansız bedenlerin çok iyi korunduğu belirtildi.” 

Bu metni kaleme almadan bir kez daha baktım başlık ve giriş metnine. Yüzlerce yıl önce ölmüş olan iki kişi için ‘Küllerle kaplı cansız bedenleri’ diyor. Dürtselermiş belki uyanırlar diye aklımdan geçirdim. Evet, fahiş bir kusur… İki beden denmesi doğru ve yeterli bir tanım olacaktı…  

Bir de birbirinden öğrenen genç gazeteci bir grup var ki; ne yazık ki, bazıları şef konumuna bile geldiler ve daha genç gazeteciler onları örnek alabiliyor… Örneğin; ‘Filanca yerde, sarkıntılık eden şahsı linç ettiler’… Linç olan kişi, ölmüş olur. Hatta öyle sopa yer ki, tanınmaz hale bile gelebilir. Hayır, bunu genç arkadaşlar, ‘Çok feci dayak yedi’ anlamında kullanıyor. Sözcük anlamını bilmeden kullanma merakı ve hâlleri… Çok yoğun üstelik.. 

Benim de bu yazımla ilgili bir yakıştırmam olacak. Hep yapılıyor artık. ‘Ölmeden Önce Okumanız Gereken 100 Makaleden En Güzeli’… Hay, çok yaşayayım…  

NOT: Aklımda duran birkaç örnek daha var. Hatalar, gözden kaçmalar üstüne. Çok eğlenirsiniz. Gelecek yazıya kalsın artık…