Güncel ekonomi terimleri

Güncel ekonomi terimleri

5 Şubat 2022 Cumartesi  |   Günlük

​Cari denge: Bir ülkeye ait ödemeler dengesi hesapları içinde yer alan dış ticaret, hizmetler, yatırım gelirleri ve cari transferler hesaplarını kapsar. İhracat ile döviz getiren diğer işlemlerden elde edilen gelirler ve ithalat ile döviz kaybettiren diğer işlemler sonucu ödenen giderler arasındaki dengeyi gösteren cari işlemler hesabında, gelirlerin giderleri aştığı durum cari işlemler fazlası; giderlerin gelirleri aştığı durum ise cari işlemler açığı olarak adlandırılır. 

Deflasyon: Piyasada fiyatların belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş göstermesi durumu.  

Dolarizasyon: Bir ülkede yaşayanların yabancı para birimlerini kendi paraları yerine ve/veya paralel olarak kullanması. Para ikamesi olarak da bilinir. 

Enflasyon: Fiyatların genel düzeyinin sürekli ve hissedilir artışını ifade eden bir durumdur. Diğer bir tanımı nominal millî gelirin, bu gelirle satın alınan mal miktarına nazaran artması yani şişmesi demektir. Deflasyonun tersi. 

Faiz: Bugün tüketmeyip tasarruf etmek amacıyla ödünç verilen veya başka bir amaçla kullanılmayıp başkasına ödünç verilen tutarlar için istenen bedele faiz, bunun oransal ifadesine de faiz oranı denir.
Faiz oranı; dönemsel faiz oranı, yıllık basit faiz oranı veya bileşik faiz oranı olarak ifade edilebilir. Dönemsel faiz oranı belirli bir dönemin sonunda ödenecek veya tahsil edilecek olan faiz tutarını belirlemekte kullanılır. Yıllık basit faiz oranı dönemsel faiz oranının bir yılın tamamı için hesaplanan faiz oranıdır. Bileşik faiz oranı, birbirini izleyen birkaç eşdeğer dönem boyunca anapara ve faiz tutarlarının sürekli borçlanılması veya borç verilmesi durumunda elde edilecek kümüle faiz tutarını tespit etmek amacıyla kullanılan faiz oranıdır.

Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH): Bir ülkede bir takvim yılı içerisinde üretilen nihai mal ve hizmetlerin parasal değeri. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan GSYH verilerinden zincirlenmiş hacim endeksiyle hesaplanan değerlerdeki yüzde olarak yıllık değişim oranı ilgili dönem itibarıyla yıllık ekonomik büyüme oranını gösterir.​

Hiperenflasyon: Enflasyonun yılda yüzde 200 sınırını aştığı anlardaki hali. "Dörtnala enflasyon" olarak da adlandırılır. Paranın değerinin yitirdiği en şiddetli enflasyon biçimi. 

Konsolidasyon: Uluslararası borçlanma işlemlerinde, borçlu bankanın veya doğrudan doğruya borçlu olan devletin alacaklı olan kurum ya da devletle anlaşarak, borcun vadesinin ertelenmesi, borcun vadesinin uzatılması ya da yeniden yapılandırılması.

Likitide: Bir bireyin veya firmanın varlık fiyatında önemli bir değişikliğe neden olmadan bir varlığı hızlı bir şekilde satın alabileceği veya satabildiği bir piyasa özelliği. 

Maliye politikası: Devlete ait kamu harcamaları ile kamu gelirlerini kullanarak ekonominin tam istihdamı yakalamasını sağlamak için devlet tarafından uygulanan politikalar. 

Para politikası: Merkez bankalarının istihdam artışı, ekonomik büyüme ve fiyat istikrarına dair hedeflere ulaşabilmek amacıyla paranın elde edilebilirliği ve maliyetini etkilemeye yönelik alınan kararlar. 

Stagflasyon: Resesyon ile enflasyonun aynı anda görülmesi. 

Swap: Belirli bir süre için finansal araçların veya nakit akışlarının veya ödemelerin değiş tokuş edilmesi için iki karşı taraf arasında yapılan bir anlaşma. Takas 

Tüketici Fiyat Endeksi: Tüketici tarafından satın alınan mal ya da hizmet grubunun fiyatında meydana gelen değişimi ölçen endeks. TÜİK, endeks sonuçlarını her ayın 3’ünde ya da 3’ünü takip eden ilk iş günü saat 10:00’da haber bülteniyle kamuoyuna açıklar.​

Volatilite: Finansal piyasalarda belirli bir ürünün belirli bir zaman içerisinde fiyatında yaşanan oynaklık.  

Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi: Ülke ekonomisinde üretimi yapılan ve yurt içine satışa konu olan ürün gruplarının üretici fiyatlarındaki değişimleri ölçen endeks. Yİ-ÜFE ile madencilik, imalat sanayi ve enerji (elektrik, gaz, su) sektörlerindeki ürünlerin fiyatlarında yaşanan değişimler ölçülür. 

Zorunlu karşılık oranı: Mevduat kabul eden finansal kurumların mevduatlara karşılık olarak Merkez Bankasında kanunen bulundurmak zorunda olduğu oran. Bu oran, yükümlülüklerin çeşidine, vadesine ve paranın birimine göre farklılaşabilir.

Etiketler:  Ekonomi