Evde yabancı dili geliştirmenin yolları

Evde yabancı dili geliştirmenin yolları

16 Mart 2021 Salı  |   Serbest Kürsü

Halil Ocaklı (halilocakli@yahoo.com)

Özellikle pandemi sürecinde evde yabancı dili ilerletme konusunda çok sayıda soru alıyorum. Toplu yanıt vermek amacıyla aşağıdaki notları paylaşıyorum. 

Yabancı dilimizi şunları yaparak geliştirebiliriz: 

• Konuşarak: İnsan isterse 10 bin sözcük ezberlemiş olsun, öğrendiği sözleri günlük yaşantısına katıp kullanmıyorsa, yabancı dilini ilerletemez. Öğrendiğimiz dili ana dil olarak konuşanlarla sohbet etmenin bir yolunu bulmalıyız.  

Neyse ki, şimdi "çevrimiçi" çağda yaşıyoruz ve bize bu olanağı sağlayacak onlarca ilginç yazılıma erişebiliyoruz. Hatasız kul olmazmış, biz de yanlış yapmaktan korkmadan konuşabilmeliyiz. Önemli olan düzgün gramer değil, karşılıklı anlaşmaktır. 

• Hedef koyarak, motivasyonu yüksek tutarak: Motivasyonu yüksek tutabilmek için hedefler kısa, basit, tutarlı ve kolay ölçülebilir olmalı. Çoğu insan "kariyer için kesin gereklidir" diyerek ve aslında tam olarak ne için kullanacaklarını düşünmeden öğrenmeye başlar. Ve tabii ki başarısız olurlar. Tolstoy'un duygularını anlamak için Rusça öğrenmeye kalkmak, tutarsız bir amaçtır.

Kısa erimli hedeflerin sonuçları her zaman daha verimlidir. Örneğin; "Bugün selamlaşmayı, yarın kendimi tanıtmayı, ertesi gün saat konusunu öğreneceğim" vb. 

• Disiplinden ödün vermeden ama eğlenerek: Ne disiplin ne de eğlence olmadan yabancı dil ilerletilebir. Dille ilişkiyi kişiselleştirmeli ancak beyni aşırı yüklemekten kaçınmalı. Arada bir denk geldikçe ya da başka işler yaparken dil çalışamayız. Dilimizi ancak tutarlı ve sıkıcı olmayan bir programa bağlı kalarak ilerletebiliriz. Kendi koşullarımıza ve hızımıza uygun olan bir zaman dilimini bu işe programlamalı ve oturup çalışmalıyız. Ne kadar ekmek, o kadar köfte.

• Bağlam içinde öğrenerek: Yabancı dil ancak bir konu ila bağlantılı olarak öğrenilirse akılda kalır. Sözcük ezberleme yöntemi işe yaramıyor. Yarasaydı öğrencilerimiz yabancı dilleri bülbül gibi konuşurdu. Bu nedenle, beğendiğiniz bir filmi yabancı dilde bir çok kez izlemek, sözleri bağlam içinde öğrenmenize yardımcı olacaktır. Ayrıca o filmde geçen sahneleri gözünüzde canlandırarak, öğrendiğimiz yeni sözlerle kafamızda her gün bolca pratik yapabiliriz.  

TV izlemek de dil becerilerini geliştirmenin harika bir yoludur. Diyelim ki, Japonca öğreniyorsunuz. Uydudan ya da internetten NHK kanalında belgesel ya da eğlence programı izlemek, göz ve kulak dolgunluğu geliştirmeye ve söz dağarcığını pekiştirmeye yardımcı olur. , 

• Yabancı dil öğretilmez, öğrenilir: Yabancı dil kursları okullardan çok farklı değil. Oralarda da ezbere dayalı gramer yükleme yöntemleri uygulanıyor. Üstelik bu dil kurslara bir mini servet ödeniyor. Zorla güzellik olmuyooor. Dilbilimci olmayacaksanız gramer öğrenmeniz gerekmez. Gramersiz ne de güzel Türkçe öğrenmişiz. 

Şimdi YouTube'da yüzlerce, binlerce ücretsiz dil öğreten kanal var. Yöntem ve biçimi size uyan bir kaç kanalı izleyebilirsiniz. Ya da küçük bedellerle ana dilli kişilerle karşı karşıya geldiğiniz çevrimiçi uygulamaları deneyebilirsiniz. 

• Aslında en etkili dil öğrenme yolu kesinlikle o dilin konuşulduğu ülkede yaşamak, ana dil olarak konuşan birileriyle arkadaşlık yapmaktır. Ayrıca gramere odaklanmayan özel ders almak da ilerlemeyi desteklerdi ama herkes bu olanaklara sahip olamayabilir. 

Bunlara ek olarak şu yollar denenebilir: En yaygın kullanılan 100, 250, 500 sözcüğü ve o dilden geçip Türkçede de kullanılan sözcükleri listeleyip öğrenebiliriz. Örneğin İngilizceden binden fazla sözcük, Fransızcadan ise yaklaşık 6 bin sözcük Türkçeye ödünçlenmiş. Sıfırdan başlamak yerine bu ortak sözlerden başlanabilir.  

Google çeviri programını ya da benzer sözlükleri telefona indirip çevrim dışı da kullanabiliriz. Konuşmayı geliştirmenin son derece yararlı bir yolu olarak, kendi konuşmalarımızı videoya kaydedip, sonucu beğenene kadar yineleyebiliriz. Kendimizi videoda görmek, normalde farkında olmayabileceğiniz durumların ayırtına varmamızı sağlar.  

Akıcılığınızı artırmak adına, tek tek sözcükler yerine görsel yoldan sözcük öbekleri formatında bellemek oldukça yararlı olacaktır. Son olarak; yeni bilgiler öğrenerek, ilerleme kaydettiğimiz günü, kazançlı bir günü sayıp kendimizi ödüllendirebiliriz.