'Erdoğan seçimini yapmalı'

'Erdoğan seçimini yapmalı'

29 Ağustos 2022 Pazartesi  |   MG Özel

Fuad Safarov, Moskova

Türkiye'nin bir yandan Rusya ile yakın ilişkilerini güçlendirmesi, diğer yandan Kırım'ın ilhakını tanımadığını yeniden yüksek sesle dile getirmeye başlaması, Moskova'da “Ankara artık bir seçim yapmalı” yorumuna yol açtı. 

Kommersant FM Radyosu'nda Dmitriy Drize, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Soçi ziyareti sonrasında Kırım'la ilgili açıklamalar yapmasına anlam veremediğini belirterek,” Artık iki koltukta birden oturması çok zor” dedi. 

Erdoğan'ın, Kırım Platformu toplantısındaki, "Kırım'ın, ayrılmaz parçası olduğu Ukrayna'ya iadesi, esas itibarıyla uluslararası hukukun gereğidir" sözlerini hatırlatan Drize, Ankara'nın başından beri Kırım'ın Rusya'nın toprağı olarak tanımadığını hatırlatarak, “Türkiye gelecekte de bunu yapmaya niyetli değil" diye konuştu. 

Kırım'la ilgili sözlerinden bir gün önce Erdoğan'ın barışın bir an önce sağlanması için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Vladimir Zelenskiy arasında görüşme talebinde bulunacağını açıkladığını hatırlatan Drize, "Türk liderin pozisyonunun değişkenliğinden bahsetmek anlamsız. Ancak Türkiye'nin Rusya'nın ne kadar güvenilir bir ekonomik ortağı olduğunu sormak anlamlı olur" dedi.  

Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Yunus Elitaş ile ABD Hazine Bakan Yardımcısı Wally Adeyemo arasındaki telefon görüşmesini de değinen yorumcu, Amerikalı yetkilinin Türk meslektaşını Rus şirketlerinin Türk kurumları aracılığıyla yaptırımları atlatmaya çalıştığı, bu durumun sürmesi halinde müdahale önlemleri gelebileceği konusunda uyardığını söyledi.

Kimi zaman alt düzeydeki yetkililer arasındaki görüşmelerin, üst düzeydeki politikacıların sansasyonel açıklamalarından daha önemli olabileceğini belirten Drize, "Bir ihlal söz konusu olduğunda ABD Hazinesi, Beyaz Saray'a veya Dışişleri Bakanlığına bile sormadan harekete geçmek zorunda kalıyor. Bu yüzden önceden uyarıyorlar" dedi. 

Drize, Türkiye Cumhurbaşkanı'nın kimin yanında yer alacağını yakında seçmek zorunda kalacağını ileri sürdü ve "Bu böyle uzun süre devam edemez. Erdoğan'ın iki koltukta birden oturması son derece zor. Vladimir Putin'i görmek için Soçi'ye gidiyor, sonra yüksek sesle Kırım'ın Ukrayna'ya ait olduğunu ilan ediyor, bu arada aynı zamanda yaptırımları aşarak para kazanıyor..." diye konuştu. 

"Apaçık gözdağı" 

DW Türkçe'nin haberine göre, Almanya Bilim ve Politika Vakfı (SWP) bünyesindeki Uygulamalı Türkiye Araştırmaları Merkezi'nin (CATS) araştırmacılarından Kadri Taştan, ABD'nin yaptırım uyarısı için, "Bu apaçık bir gözdağı" dedi. 

Biden yönetiminin, sadece kapalı kapılar ardında Türk hükümetini değil, Türk iş dünyasını da uyardığını söyleyen Taştan, "Çünkü Rusya'ya uygulanan yaptırımları Türkiye lehine çevirme oportünizmi sadece hükümette değil iş çevrelerinde de var. Dolayısıyla hem hükümeti uyarıyor hem de TÜSİAD'a mektup göndererek Türkiye'nin büyük şirketlerine gözdağı veriyor" diye konuştu., 

Konstanz Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdal Yalçın da, ABD'nin uyarılarının önemli olduğunu, ancak bunun Erdoğan'ın politikaları üzerinde kısa vadede etkisinin olacağını pek düşünmediğini söyledi. 

AKP'nin iktidarını devam ettirebilmesi için Rusya'dan sağladığı mali kaynağın büyük önem taşıdığına dikkat çeken Yalçın, "İşte bu nedenle Türk hükümeti için Rusya çok önemli. Ekonominin çökmesini engellemek için, yaklaşık yarım milyon dolara Türk vatandaşlığını satın alma imkanı tanımak dahil, akla gelebilecek her şeyi yapıyorlar. AKP, iktidarı kaybetme riskiyle karşı karşıya. Bu nedenle kısa vadede Rusya ile iş birliğinden vazgeçmeleri olası görünmüyor" dedi. 

ABD Türkiye'ye yaptığı uyarıda, Türk şirketlerinin veya kurumlarının, yaptırım listesinde olan Rus vatandaşları, bankaları ya da şirketleriyle iş yapmaları durumunda, kendilerine de ikincil yaptırım uygulanabileceği mesajını vermişti. 

"Erdoğan ve Putin acemi politikacılar değiller. Ne yapacaklarını, oyunu hangi kurallara göre oynayacaklarını çok iyi biliyorlar" diyen Yalçın'a göre, yaptırımları Türkiye üzerinden delmek isteyenler zaten farklı yöntemlerle bunu yapabilecek durumda. 

Yalçın, "Ruslar yeni şirket kurar, böylelikle ABD'nin yaptırım listesinde yer almayan bu şirket Türkiye ile iş yapar. Rusya'nın kendi ödeme sistemi Mir aracılığıyla taraflar ruble ve TL ile ödemeleri yaparsa da, işin içinde dolar olmadığı için, Amerikan Merkez Bankası'nın gözetimi dışına çıkmış olurlar. Özetle bu yaptırımlardan sıyrılmak, bunların etrafından dolanmak mümkün" diye konuştu.
 

Etiketler:  Rusya