Dünyanın umudu aşıda

Dünyanın umudu aşıda

23 Ocak 2021 Cumartesi  |   Köşe Yazıları

Dr. Ülkümen Rodoplu

Covid-19 etkisi devam ediyor. 

23 Ocak 2021 Cumartesi sabahı itibarıyla toplam olgu sayısı tüm dünyada 96 milyon 218 bin 601 oldu. 

Bugüne kadar 2 milyon 058 bin 534 kişi öldü. 

Halen 25 milyon 450 bin 236 kişinin aktif hastalığı devam ediyor. 

Türkiye’de bugüne kadar 2 milyon 418 bin 472 kişi hasta oldu. 24 bin 640 kişi yaşamını yitirdi. 

İnsanlık tarihinin en ciddi salgınlarından birini yaşadık. Yaşıyoruz.  

İyi haber: Aşı bulundu. 

Tüm dünyada beş farklı aşı uygulanmaya başlandı: 

Çin aşıları, BioNTech-Pfizer, Sputnik V, Oxford-AstraZeneca, Moderna. 

9 ay gibi kısa bir sürede böylesine güçlü ve hızlı yayılan bir virüs için aşı geliştirilebilmesi insanlığın geleceği için umut vericidir. 

Bu, insan aklının başarısıdır.  

Türkiye, Çin’den gelen Sinovac ile aşı uygulamasına başladı. 

Aşı ile ilgili çok soru var. 

Bunlara bakalım: 

-Sinovac aşısı oldum, antikor yanıtı ne zaman başlar?  

-İkinci doz aşıdan 14 gün sonra başlar. Antikor tayini için 2.doz aşıdan 28 gün sonrayı beklemek ve antikor testine  bakılması gerekir.  Sinovac aşısında 1. dozdan sonra inaktiv olduğu için düşük düzeyde antikor üretilir. Diğer mRNA aşılarının birinci dozundan 2-6 kat daha düşüktür. 

-Covid hastalığını geçirdim; aşı olmalı mıyım?  

-Hastalık ne kadar ağır ve semptomatik geçirilirse antikor yanıtı o kadar yüksek olur. Dolayısıyla aşı olmaya gerek yoktur.  

-Yeni influenza aşısı oldum, Covid aşısını da olabilir miyim? 

-İnaktive aşılarda arada süre sorunu yok ancak Covid yeni bir aşı olduğu için bilemiyoruz. Antikor yanıtı sağlanmasında sorun olmaz ancak yan etkiler artabilir. Bir hafta-on beş gün sonra yapılması daha uygun olabilir.  

-Aşının koruyuculuğu 6 ay kadar olabilir deniliyor; seneye de yeniden aşı olmak gerekecek mi? 

-Bu durum virüsün bundan sonra nasıl davranacağına bağlı olarak değişebilir. Belki her yıl aşı olmak durumunda kalabiliriz.

-Aşı tipleri içinde hangisini tercih etmeliyiz?

-Mutasyona uğrayan virüsler için inaktive aşılar daha etkilidir. 

-Emziren anneler, gebeler aşı olabilir mi? 

-Gebelerde Covid-19 ile ilgili hiçbir aşı için yeterli deneyim yok. İnaktive aşılar gebede güvenli ancak risk-yarar çalışması yapmakta fayda var. Gebeler için yine de ilk trimesterdan (üç ay ) sonra yapılabilir.  

-Eğer ikinci doz aşılarımız 28 gün sonraya yetişmezse bir problem olur mu? 

-İnaktif aşılarda erken rapel (tekrar) yaptırmak antikor yanıtını azaltır. 28 günü aşarsa bile aşının rapelini yapmakta fayda var çünkü antikor yanıtı daha yüksek olur. 

SON SÖZ: Umut aşıda.