Dünya gıda ve tarım istatistikleri

Dünya gıda ve tarım istatistikleri

12 Şubat 2021 Cuma  |   Köşe Yazıları

Samih Güven

1. FAO (Gıda ve Tarım Örgütü) açlıkla mücadele etmek üzere uluslararası çabalara liderlik eden Birleşmiş Milletler'e bağlı bir kuruluş. FAO aynı zamanda dünya genelindeki tarım ve gıda istatistiklerini rapor haline getiriyor. Güvenilir ve detaylı veri üretmenin hem gerçeği kavramak hem de doğru politika oluşturmak adına önemli olduğunu vurguluyor. 

2. 2020 istatistik yıllığı 245’den fazla ülke ve bölgeye ait 20 binden fazla göstergeyi içeren tarım konusundaki en kapsamlı veri çalışması. Ancak takdir edileceği üzere veriler bir miktar geriden geliyor ve çoğunlukla 2018 ve 2019 rakamlarını içeriyor. Buna rağmen dünyadaki genel durum hakkında önemli bir resim vermesi açısından oldukça değerli. 

3. Rapora göre tarım, ormancılık ve balıkçılıkta üretilen küresel katma değer 2000 ile 2018 yılları arasında reel olarak yüzde 68 büyüyerek 2018'de 3,4 trilyon dolara ulaştı. Asya, 2018'de dünya toplamının yüzde 63'ü ile küresel tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değerine en büyük katkı sağlayan kıta oldu. Ülke bazında bakıldığında ise ilk üç sırayı Çin, Hindistan ve ABD alıyor. 

4. 2018 yılında küresel tarım arazisi alanı, 2000 yılına göre yüzde 2 düşüşle 4,8 milyar hektar oldu. Sulama imkanı ile donatılmış küresel arazi alanı ise 2018'de 339 milyon hektara ulaştı. 

5. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörlerindeki istihdamın payı 2000-2019 arasında küresel olarak 13 puan azalarak yüzde 26,8'e geriledi. 

6. Toplam birincil mahsul üretimi 2000-2018 arasında neredeyse yüzde 50 arttı. Üretimdeki artış genel olarak faktör kombinasyonundaki gelişmelere dayanıyor. Özellikle artan sulama, pestisit ve gübre kullanımı, daha iyi tarım uygulamaları, yüksek verimli mahsul kullanımı gibi faktörler bunda etkili oldu. 2018 yılında üretilen ürünlerin ana grubunu tahıllar oluştururken, onu şeker mahsulleri ve sebzeler izledi.  

7. Dünya et üretimi 2018'de 342 milyon tona ulaştı. Bu rakam 2000 yılına kıyasla yüzde 47’lik bir artışı ifade ediyor. 2000–2018 döneminde küresel üretimin yaklaşık yüzde 90'ını domuz, tavuk ve sığır eti oluşturdu.  

8. Küresel gıda ihracatının parasal değeri 2000-2018 arasında nominal olarak 3,6 kat artarak 1,4 trilyon dolara ulaştı. 2018 yılında gıda ihracatının toplam değerinin yüzde 23'ünü meyve ve sebze oluştururken, onu tahıllar(yüzde 14) izledi. Balık ve etin her birinin payı yüzde 11 oldu. 2018'de ABD yüzde 9 pay ile en büyük gıda ihracatçısı oldu. Onu Hollanda ve Çin izledi.  

9. 2019'da dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 9'u açlıktan muzdaripti. 2019 itibarıyla Afrika'daki nüfusun neredeyse yüzde 20'si yetersiz beslendi. 

10. 2018 yılında dünya tahıl üretimi 2,9 milyar ton, şeker mahsulleri 2,1 milyar ton, sebzeler 1 milyar ton, yağlı bitkiler 966 milyon ton, meyve üretimi 867 milyon ton oldu. 

11. 2018 yılında tahıl üretimi grubunda Çin 612 milyon ton ile ilk sırayı aldı. Onu 467 milyon ton ile ABD, 318 milyon ton ile Hindistan ve 109 milyon ton ile Rusya izledi. Türkiye ise 34 milyon ton tahıl üretti. 

12. Buğday bazında bakıldığında 2018 yılında dünya genelinde 734 milyon ton buğday üretildi. Çin 131, Hindistan 99, Rusya 72, ABD 51, Fransa 35, Ukrayna 24, Türkiye 20 milyon ton buğday üretti. 

13. Dünyada 1,1 milyar ton mısır üretildi. ABD 392, Çin 257, Brezilya 82 milyon ton mısır üretti. 

14. 2018 yılında  dünya genelinde 782 milyon ton pirinç üretildi. Çin 214, Hindistan 172, Endonezya 83, Bangladeş 56, Vietnam 44 milyon ton pirinç üretti. 

15. 2018 yılında dünya sebze üretimi 1 milyar ton oldu. Çin 551, Hindistan 128, ABD 31, Türkiye 24 milyon ton sebze üretti. 

16. 2018 yılında 867 milyon ton meyve üretildi. Çin 243, Hindistan 98, Brezilya 40, ABD 26, Türkiye 23 milyon ton meyve üretti. 

17. Rapordan seçtiğim rakamlar özetle bu şekilde. Yazıyı bir uyarıyla bitirmek istiyorum: Çevre kirliliği, iklim değişikliği  ve tarım alanlarını tehdit eden sorunlara yönelik dünya genelinde etkili önlemler alınmazsa bir çok ülkenin ekonomisi ve gıda arzı yok olma noktasına gelecek. Önemli bir tarım ülkesi olan Türkiye’nin de son derece dikkatli ve bilinçli politikalar izlemesi gerektiği açık.

Yazının orijinalini ve diğer yazıları okumak için tıklayın