Domatesin çekirdeği Rusya'nın 'müjdesi'

Domatesin çekirdeği Rusya'nın 'müjdesi'

21 Ocak 2021 Perşembe  |   Köşe Yazıları

Cenk Başlamış

Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan'ın, Rusya'nın Türkiye'den domates ithalatına uyguladığı kotanın artırılmasına ilişkin açıklaması hemen hemen bütün gazetelerde "müjde" başlığıyla yer alıyor. 

Pekcan'ın Twitter hesabından konuya ilişkin açıklaması şöyle: 

“Rusya’nın domates ihracatımıza yönelik uyguladığı kota 200 bin tondan 250 bin tona yükseltildi. Rusya’nın konuya ilişkin kararnamesinin onay süreci tamamlandı ve kararname az önce yayımlandı. Kararname 10 gün sonra yürürlüğe girecek. Çiftçilerimize, ihracatçımıza hayırlı olsun.” 

Elbette hayırlı olsun da... Aması var işte... 

Nedir bu “domates meselesi” diye soranlar olacaktır. 

Malum, "hafıza-i beşer nisyan ile maluldür” yani insan çabuk unutur, onun için hatırlatalım. 

Artık pek hatırlayan kalmasa da 24 Kasım 2015 tarihi Türk-Rus ilişkilerinin yakın geçmişindeki en önemli olaydır. O tarihte Türkiye'nin hava sahasını ihlal eden bir Rus uçağını düşürmesine Moskova son derece sert tepki göstermiş ve ekonomik yaptırımlar uygulamaya başladı. Yaptırımlardan bir bölümü 1 Ocak 2016 tarihinden itibaren Türkiye'den ithal edilen sebze meyve ürünlerine 24 kalemde "yasak" konulmasını da içeriyordu ki aralarında domates de vardı. Pazarlıklar sonucu 1 Kasım 2017 itibarıyla yılda 50 bin ton kotası konularak Türk domatesi yeniden Rusya'ya döndü. 

Elbette Türkiye'de bu işten ekmek yiyenler için çok önemli ama nedendir bilinmez “domates meselesi” uzun süre Türk-Rus ilişkilerinde en önemli konuymuş gibi algılandı. 

Rusya Türkiye ile Türk Akımı, S-400 füzeleri ve Akkuyu Nükleer Santrali için pazarlık yaparken biz masaya domatesi sürdük. 

“Uçak krizi” atlatıldıktan sonra yıllar içinde domatese uygulanan kota Türk tarafının bastırması sonucu kademe kademe artırıldı. 

Bakan Pekcan'ın son açıklamasında söylediği gibi son olarak kota 250 bin tona yükseltildi. 

Peki, kriz öncesi Türkiye Rusya'ya ne kadar domates ihraç ediyordu? 

Yılda 350 bin ton! 

Yani dört yılda gele gele eski rakamın 100 bin ton gerisine gelebildik.

O zaman "müjde": 

Rusların genelde kotayı yılda 50 bin artırmasından yola çıkarsak iki yıl sonra yani 2023'te 2015 rakamını yakalayacağız.

Etiketler:  Rusya