'Aşıyı reddeden doktor öldü' haberine kınama

'Aşıyı reddeden doktor öldü' haberine kınama

14 Aralık 2021 Salı  |   iyi

Basın Konseyi Yüksek Kurulu, Sabah gazetesinde yer alan bir haber nedeniyle yapılan  şikâyeti değerlendirdi ve gazetenin "kınanmasına" karar verdi.

Basın Konseyi'nin konuyla ilgili açıklaması şöyle:

"Sabah gazetesi ve gazetenin sabah.com.tr internet sitesinde 26.08.2021 tarihinde muhabir Ceyhan Torlak imzasıyla yayınlanan  “Aşıyı reddeden doktor koronavirüse yenildi” başlıklı haberin gerçeği yansıtmadığı, bu nedenle Basın Meslek İlkeleri’nin ihlal edildiği iddiasıyla şikâyette bulunulmuştur. 

Şikâyetçi Berna Yalınçetin Bora, Basın Konseyi’ne 12.10.2021 tarihinde yaptığı başvuruda, vefat eden kişinin babası olduğunu ve gerekli araştırma yapılmadan yayınlanan haberde okura yanlış bilgi verildiğini savunmuştur. Şikâyetçi başvurusunda özetle şu ifadelere yer vermiştir. 

“Babam Dr. Harun Alper Yalınçetin iki doz Sinovac aşısını olmuştur. Bu bilgi Sağlık Bakanlığı’na, Dr. Harun Alper Yalınçetin’in çalıştığı hastaneye ya da birinci derece bir aile yakınına sorulsa zaten çok kolaylıkla elde edilebilecek bir bilgidir. Haberde kaynak olarak ‘meslektaşı ve yakın arkadaşı’ olarak ifade edilen birinin sosyal medya paylaşımını göstermiştir ki, bu kişinin Dr. Harun Alper Yalınçetin ile hiçbir yakınlığı bulunmamaktadır. Vefat eden kişinin kendisi hakkındaki yanlış bilgileri düzeltebilmesi mümkün olamayacaktır.” 

Haberde kişilik haklarının ihlal edildiğini savunan şikayetçi, şikayet edilenler hakkında Basın Meslek İlkeleri’nin ilgili maddelerini ihlalden işlem yapılmasını talep etmiştir. 

Basın Konseyi Yüksek Kurulu, şikâyet başvurusunu 08.12.2021 tarihinde koronavirüs salgını önlemleri nedeniyle video konferansla yatığı toplantıda görüşmüştür. 

Yüksek Kurul, Genel Sekreterin hazırladığı raporunu okumasının ardından dosyanın müzakeresine geçmiştir. Söz alan üyelerin tamamı şikâyet edilen haberde etik ihlali yapıldığını yönündeki Genel Sekreterlik görüşünü isabetli bulmuş; ancak üyelerin çoğunluğu  ‘uyarı’ kararı verilmesi önerisine katılmamıştır. 

Şikâyet edilen muhabirin, gerçeği araştırmadan yalan haber yazmasının ağır kusur olduğu konusunda görüş birliğine varan üyeler, oysa gazetecilik yaparak konuyu araştırmış olsa gerçeğe ulaşıp ‘İki doz Sinovac aşısı yetmedi’ diye çarpıcı habere imza atabileceğine dikkati çekmiştir. Şikayet edilen muhabirin masa başında haber kurguladığını vurgulayan üyeler, sorgulamadan bir sosyal medya paylaşımındaki yanlış bilgilere gerçekmiş gibi sarılmasının mesleki kariyerini de zedelediğini dile getirmiştir. 

Müzakere sırasında ‘uyarı’ karar almasının yeterli olacağını savunan üyeler, yanlış haberin sabah.com.tr internet sitesinde düzeltildiğini; bunun şikâyet edilenlerin yaptığı etik ihlalini ortadan kaldırmasa da hafifletici neden olarak dikkate alınması gerektiğini söylemiştir. Bu görüşteki üyeler, aynı haberin başka internet sitelerinde de yayınlandığını ve onların da düzeltme yaptıklarını; gazetecilerin zaman zaman sosyal medya paylaşımlarını sorgulanmadan haber yapma hatasına düşebildiklerini savunmuştur. 

Şikâyet edilenler hakkında ‘kınama’ kararı alınmasını talep eden Yüksek Kurul üyeleri ise haberin hiçbir sorgulama yapılmadan sosyal medya paylaşımındaki yanlış bilgiye göre kurgulandığını ve şekli gerçekliğin bile gözetilmediğini savunmuştur. Bu üyeler, iki doz aşı olmasına karşın sağlık hizmeti verirken salgın ortamında koronavirüse yakalanan hekimin vefat haberinde ‘aşı olmadığı’, ‘maske takmadığı’ ve hatta ‘aşı karşıtı’ olduğu iftirası atıldığına dikkat çekmiş; artık hayatta olmayan hekimin haberi tekzip etme ve hakkını arama imkânının bulunmadığını bunun yakınlarının açısını artırdığını dile getirmiştir. Şikâyet edilenlerin söz konusu haberi sabah.com.tr internet sitesinde düzeltmelerine karşın Sabah gazetesinde herhangi bir düzeltme yapılmadığına dikkati çeken üyeler, ayrıca haberin yayından kaldırılmasının yanlışı düzeltmeye yetmeyeceğini, doğru haberin ve özür yazısı konulması gerektiğini, şikâyet edilenlerin bunu da yapılmadığını savunmuştur. 

Müzakerenin tamamlanmasının ardından Yüksek Kurul’da yapılan oylamada, şikâyet edilen haberde Basın Meslek İlkeleri’nin “Soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olunmaksızın yayınlanamaz” şeklindeki 6’ncı; 

“Basın organları, yanlış yayınlardan kaynaklanan cevap ve tekzip hakkına saygı duyarlar” şeklindeki 16’ncı maddelerinin ihlal edildiği OY BİRLİĞİ ile saptanmış; şikâyet edilenler hakkında OY ÇOKLUĞU ile ‘KINAMA’ kararı alınmıştır. 

SONUÇ: Sabah gazetesinde “Aşıyı reddeden bir doktor daha öldü” ve gazetenin internet sitesinde “Aşıyı reddeden doktor koronavirüse yenildi” başlıklı haberlerde imzası bulunan Sabah gazetesi muhabiri Ceyhan Torlak ve Genel Yayın Yönetmeni Erdal Şafak hakkında, Basın Meslek İlkelerinin 6’ncı ve 16’ncı maddelerini ihlal etmiş olmaları nedeniyle OY ÇOKLUĞU ile ‘KINAMA’ kararı verilmiştir. "