90 yıl sonra Gulag çocukları

90 yıl sonra Gulag çocukları

17 Mart 2021 Çarşamba  |   Günlük

Gulag... Rusçada "Glavnoye Upravleniye Lagerey" yani "Kamp Yönetimi Merkezi"nin kısaltması olan, Stalin tarafından, "Sovyet rejimi karşıtı siyasi suçlular"ın ıslah edilmesi ve toplumdan soyutlanması için 25 Nisan 1930 tarihinde kurulan çalışma kampları.... Aleksandr Soljenitsin'in "Gulag Takımadaları" kitabıyla tanıdığı, çoğu Sibirya'nın en ücra köşelerinde olan bu kamplar, Stalin'in ölümünden sonra, 1959'da adı ve işlevi değiştirilip "ıslah edilse" de, kuruluşunun üzerinden 90 yıldan fazla zaman geçmesine rağmen hâlâ mağdurlar yaratmaya devam ediyor... 

The New York Times gazetesi hafta sonunda, Stalin'in sürgün ettiklerinin çocuğu olarak Gulag'larda doğan pek çok kişinin hâlâ "memleketlerine" dönemediklerini, mahkeme kararı olmasına rağmen Moskova ya da St. Petersburg'daki el konulmuş aile mülklerini geri alamadıklarını ve ilerleyen yaşlarında "Gulag bölgelerinde ölmeyi beklediklerini" yazıyor. 

Bu kişilerden 70 yaşındaki Yevgeniya Şasheva, Rusya'nın kuzeyindeki Komi Cumhuryeti'de, Nijni Odes kasabasında Sovyet devrinden kalma eski bir apartman dairesinde bu kaderi yaşayanlardan. 

Şasheva'nın "Gulag kurbanı" olarak yaşadıkları aktarılırken, "Sovyet devrinin son dönemine damga vuran, süt, tuvalet kağıdı ve diğer temel malzemeleri satın almak için beklenen uzun kuyruklar onlarca yıl önce Rusya'dan kayboldu. Ancak bir kuyruk hâlâ uzun süredir bekliyor: Yevgeniya Şasheva gibi mağdurların, haksız yere ebeveynlerinin elinden alınan Moskova'daki evlerine dönme kuyruğu" deniyor.  

Rusya'nın bu ücra köşesinde, 1930'lardaki Stalin'in "Büyük Tasfiye" operasyonunda "Japon casusu" diye mahkum edilen bir babanın çocuğu olarak dünyaya gelen Şasheva, 70 yıllık ömrü boyunca Moskova'daki "evine" dönme umuduyla yaşadığını söylüyor. 

Rusya Anayasa Mahkemesi 2019'da, sayıları 1500 civarı olarak tahmin edilen, benzer durumdaki “Gulag çocukları”na haklarının iadesine hükmetti ancak sorununun çözümü için yapılması gereken yeni yasal düzenlemenin parlamentoda beklediği belirtiliyor.  

Yevgeniya Şaseva, şimdi Moskova'da sosyal konut için bekleyen diğer 55 bin kişinin arasında "hakkının iadesini" gözlüyor. 

Şaseva'nın avukatı, "Rusya'da maalesef hâlâ Sovyet sürgününde doğup orada yaşayanlar var" diyor. 

1991'de, son Sovyet lideri Mihail Gorbaçov döneminde, hükümet Gulag kurbanlarına evlerine dönme hakkı ve barınma imkanlarını sağlama sözü verdi. Ancak sorun hâlâ çözülebilmiş değil. Gulag mağdurlarının sorunlarının "Kafkavari" bürokrasi koridorlarında kaybolduğu kaygısı dile getiriliyor. 

(TürkRus.Com)

Etiketler:  Rusya