Türklere kapıyı açan adam

Türklere kapıyı açan adam

11 Aralık 2019 Çarşamba  |   MG Özel

Rusya’nın başkenti Moskova’ya yaklaşık 20 yıl süreyle damgasını vuran ve Türk inşaat firmalarına tepkileri göze alarak kapıları açan eski Belediye Başkanı Yuriy Lujkov 84 yaşında hayatını kaybetti.  

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından hemen sonra, 1992 yılında göreve gelen, kısa süre sonra ülkenin en önemli politikacıları arasında giren Lujkov 2010 yılında dönemin Devlet Başkanı Dmitriy Medvedev tarafından görevinden alınmıştı. 

Türk şirketleri Rusya pazarına aslında Lujkov’dan önce girdi, ancak özellikle 1990’lı ve 2000'li yıllarda büyük dönüşüm geçirerek açık bir şantiye halini alan Moskova’nın kapıları onun sayesinde daha da açıldı. Lujkov’un döneminde en hızlı büyüyen Türk şirketlerinin başında Enka geliyor. 

Koç Grubu ile Enka ortaklığında kurulan hipermarket zinciri Ramstore’ların sayısı onun döneminde hızla arttı. Lujkov Moskova'da Ramstore mağazalarının açılış törenlerinin hemen hemen hepsine bizzat katıldı. 2002 yılında Moskova'nın  o dönemdeki en büyük alışveriş merkezi Ramstore City'nin açılışında konuşan Enka Holding Yönetim Kurulu Başkanı Şarık Tara, "Koç Grubu ile inanılmaz yakınlığımız, dostluğumuz ve ortaklığımız, herkese örnek olacak bir olaydır. Ramstore City'i 6 ayda tamamlayan Enka İnşaat'a ve bu imkanı veren Moskova Belediyesi'ne şükranlarımı iletiyorum" dedi. 

2004 yılında aynı şirketin Rusya'da üç gökdelenden oluşan 'Moscow City' iş merkezinin ilk bölümünün açılışında konuşan Lujkov Tara'ya "Bizi zor zamanlarda yalnız bırakmayan kardeşim Tara" diye hitap etti. Lujkov, "Enka tıpkı bir Moskovalı gibi çalışıyor. Çünkü kendisi gibi şehrin çehresinin değişmesi için çalışmakta. Başkentimizde milyon metrekareyi aşkın yeni, çağdaş mimari eserleri bize armağan etti. Evet Moskova süratli değişiyorsa Enka'nın katkısı, rolü büyük" diye konuştu.

Medya Günlüğü yazarı Aydın Sezer, Şara-Lujkov dostluğu için, "Yolda trafik polisinin çevirdiği mühendislerinin bile Enka ismini vermeleri sadece bir uyarıyla yollarına devam etmelerini sağlıyor. Bu ülkede başka kimsenin kolay kolay elde edemeyeceği bir itibarı var Tara ve Enka'nın. Rusya'daki dostlarını saymakla bitmez ama içlerinde en ünlüsü ve bilineni Lujkov" diye yazmıştı. 

1990’ların sonunda, eski başbakanlardan Yevgeniy Primakov’la birlikte dönemin lideri Boris Yeltsin’e bayrak açan Lujkov başarısız oldu. Büyük halk desteğini yavaş yavaş kaybetmeye başladı ve 2010 yılında Moskova’yı aralıksız 18 yıl yönettikten sonra görevden alındı. 

Kepiyle ünlü Lujkov Rus basınında zaman zaman, "Türk inşaat firmalarına hamilik yaptığı" gerekçesiyle eleştiriliyordu, ancak yerine gelen Sergey Sobyanin, 2015 yılındaki bir açılışta tıpkı onun gibi, “"Türk inşaat firmaları Moskova'nın çehresini değiştirdi" demişti. 

Hakkında çeşitli yolsuzluk söylentileri de bulunan, ancak yargılanmayan Lujkov’un eşi Yelena Baturina ünlü bir iş kadını. Baturina uzun süredir Forbes dergisinin "Rusya’nın en zengin kadınları" listesinde birinci sırada yer alıyor.

Fuad Seferov, Moskova