TDK'den mektup var

TDK'den mektup var

29 Temmuz 2019 Pazartesi  |   MG Özel

Geçen hafta Medya Günlüğü'nde medyada sıkça kullanılan "geri çağırmak" ifadesini eleştiren bir yazıya yer verildi.

Yazıda "çağırmak" ifadesinin tek başına yeterli olduğu, "geri çağırma"nın ise Türkçe açısından doğru bir kullanım olmadığı savunuluyordu.

Bu yazının ardından gazeteci Cenk Başlamış, Türk Dil Kurumu'na (TDK) bir elektronik posta yazarak bu konuda görüş sordu.

TDK Başkanı Prof. Dr. Gürer Gülsevin bir kaç gün sonra konuyla ilgili olarak kurumun görüşünü açıklayan bir yanıt verdi. Gülsevin'in yanıtı şöyle:

"İlgide kayıtlı yazınızda "Falanca otomobil markası filanca modelini geri çağırdı..." ifadesinden bahisle "geri çağırmak" sözünün Türkçenin yapısına uygun olup olmadığı konusunda görüş sorulmaktadır. Bu cümlede "geri çağırmak" sözünün "iadesini istemek" anlamında kullanıldığı anlaşılmaktadır. Kelimelerin yeni anlamlar kazanması Türkçemizde de görülen bir husustur. Bu sebeple "geri çağırmak" sözünü, İngilizcedeki "recall" sözüne bağlamak uygun olmaz. Nitekim dilimizde "geri dönmek (Anlamı: geldiği yere gitmek: Arada gelenlerin çoğu kapıdan bakıp oturmadan geri dönüyorlardı. -Necati Cumalı)", "geri gitmek (Anlamı: Kötüleşmek: İşler günden güne geri gidiyor.)", "geri çekilmek (Anlamı: Karıştığı bir işi sürdürmekten veya sürdürenler arasında bulunmaktan vazgeçmek.)", "geri dönüş (Anlamı: Roman, hikâye, sinema vb.nde geçmişteki olayı, gösterilen o anda tekrar verme.)" vb. ifadeler kullanılmaktadır."

 

 

Başlamış, aynı başvurusunda yine Türkçede gündelik kullanımda yerleşen "Ben sana geri döneceğim" ifadesinin doğru olup olmadığını da sordu.

Gülsevin'in buna yanıtı ise şöyle oldu: 

"... Diğer taraftan "Ben sana geri döneceğim." cümlesi İngilizceden çeviri gibi görünmektedir. Bunun yerine "Seni sonra/tekrar arayacağım." ifadesini kullanmak dilimizin yapısına daha uygun olacaktır. "