Swap: Aslında ne oldu...

Swap: Aslında ne oldu...

28 Mart 2019 Perşembe  |   Mentor

Bir kaç gündür bir swap faizidir gidiyor, genelde takas diye çevriliyor ama "değiştirmek" daha anlaşılır olabilir. 

Gündelik anlatımı ile değişik para birimlerinin faizleri ile belli bir vadede değişilmesi.  Örneğin Elinde TL var ama dolara ihtiyaç duyuyorsun,r veriyorsun doları alıyorsun TL'yi, elbette faizi ile birlikte... 

Buradaki en kritik konu, tutarlar vade başındaki kura göre belirleniyor ve ona göre vade sonunda ödeniyor. Yani vade başında 1 milyon dolar verdin dolar kuru 5 TL, o zaman 5 milyon TL alıyorsun. Vade sonunda da 5 milyon TL verip 1 milyon dolar alıyorsun, elbette üstüne anlaştığın tutarda faizle. 

Güncel olayımızda yabancı bankalar TL'nin değer kaybedeceğine inanmışlar gidip Türk bankalarına dolar verip TL almışlar, sonra o TL ile de dolar almışlar. Beklenti dolar TL karşısında değer kazanacak, onlar da doları satıp anlaşmadaki TL'nin üzerinde bir kazanç elde edecekler ve swap anlaşmasındaki kur değişmediği için TL borçlarını ödeyecekler, faizi ödeyecekler, sonra ellerinde kalan para kâr olacak. 

Kumarın finansal hali, TL'nin değer kaybedeceğine iddiaya giriyorsun, tutarsa kazanıyorsun tutmazsa zarar ediyorsun. Bu işlemlerin çoğu da gecelik veya kısa vadeli. 

Yabancı bankalar Türk bankalarından aldıkları TL'ler ile dolar alınca dolar yükselmeye başladı. Ancak bir şekilde Türk bankaları TL vermekten vazgeçti, böyle olunca yabancılar ellerindeki doları bozmaya başladılar. Bu da TL'nin tekrar değer kazanmasını sağladı, büyük çoğunluk için ise kur doları aldıkları kurun altına düştü, zarar etmemek için doları tutmak istediler fakat doları tutmak için TL bulmak gerekiyordu. Türk bankaları vermediği için lira miktarı azaldı ve faizler de gecelik 800-1000 oldu. 

Yabancılar TL bulamayınca TL olarak değer taşıyan varlıklarını satmaya başladılar. Örneğin Türk devletine borç vermişlerse bundan kaynaklanan tahvilleri sattılar, tahvil satan çoğaldığı için tahvillerimizin değeri düştü, yani faizi arttı. Borsa da sattılar, arz arttığı için borsa hızla dibe vurdu. 

Aslında ilk anda "Ohh iyi oldu" denilecek bir şey ama büyük resme bakınca öyle değil. Çünkü bizim borcumuz var ve ödeyecek paramız yok, bu nedenle yabancılardan borç almak zorundayız. 

Ülkemiz açısından paramızın değerini korumuş olmak ve TL üzerinden spekülasyon yapıp para kazanmak isteyen kumarbazlara bir ders  vermiş olmak gibi pozitif bir yan olsa bile yatırımcılarla aramızda ciddi bir güven sorunu oluştu.  

Bu güven sorunu telafi edilemezse dolar borçlanamayız ve piyasada karşılanamayan bir döviz talebi oluşur bu da kurları artırır. 

Ben seçim sonrası çok ciddi bir istikrar programı ile güveni sağlayacağımıza inanıyorum ancak yaşanan olaylar seçim sonrası çok ikna edici olmamızı gerektiriyor.