‘Solda öz eleştiri zamanı’

‘Solda öz eleştiri zamanı’

3 Eylül 2020 Perşembe  |   Günlük

Türkiye’de devlet tarafından hep hedef tahtasına oturtulan, son olarak 12 Eylül 1980’de ağır bir darbe yiyen sol hareketler kendi içlerinde de bir türlü birleşmeyi, uzlaşmayı başaramadı.  

Nasrullah Ayan’ın Youtube kanalına konuk olan Kıvılcımlı Enstitüsü Derneği’nin kurucusu Ahmet Kale, Türk solunun geçmişiyle mutlaka hesaplaşması ve dersler çıkarması gerektiğini söyledi. Kendisini “sosyalizm ve Kıvılcımlı gönüllüsü” olarak tanımlayan Kale, Türkiye’de komünist hareketin önde gelen temsilcilerinden Dr. Hikmet Kıvılcımlı’nın eserlerini yayına hazırlamış bir isim.  

1971 yılının Türk solunun tarihi açısından “dönüm noktası” olduğunu belirten Kale, “Bu netameli, çok konuştuğumuz ama az tartıştığımız bir konu. Halbuki tartışıp sonuçlar çıkarmalıyız. 71 Hareketi eleştirilebilir ve üzerinden dersler çıkarılabilir bir hareket olarak tarihimizdeki yerini almalı” dedi.  

Türkiye’de 68 öğrenci hareketinin Avrupa’dan farklı geliştiğini, örneğin dönemin gençlik liderlerinin 1961 anayasasını savunduğunu söyleyen Kale’ye göre bir başka dönüm noktası da “Kanlı Pazar” oldu. 16 Şubat 1969’da İstanbul Taksim Meydanı'nda ABD'nin 6. Filo'sunu protesto etmek için 76 gençlik örgütünün düzenlediği yürüyüşe katılanlar, polisin de göz yummasıyla sağcı grupların bıçaklı, sopalı ve taşlı saldırısına uğramış, iki kişi ölmüş, çok sayıda kişi de yaralanmıştı. Dönemin İçişleri Bakanı Faruk Sükan’ın, Adalet Partili bazı milletvekilleri tarafından bile sert şekilde eleştirildiği olaylar tarihe “Kanlı Pazar” olarak geçti. Bu olay sonrası yayınlanan iktidar yanlısı gazeteler ise “komünistlerin halka saldırdığını” ileri sürdü. (Aşağıdaki fotoğraf)

 

  

Kale, Kıvılcımlı’nın bu olay üzerine sol örgütlere, “Kendimize gelelim. Ya birleşmek ya ölüm...” çağrısında bulunduğunu ve “Yanıldığınızı illa faşizmin zindanlarında mı öğreneceksiniz” diyerek sosyalist hareketin başsız kalacağı ve dağılacağı uyarısı yaptığını belirtti.   

Kale’ye göre, Kıvılcımlı’nın bu çağrısı karşılıksız kaldı, dönemin sol örgütleri ise artık silahlı mücadele zamanının geldiğini savundu. Kale, “Ama Kıvılcımlı böyle bir mücadelenin ancak partileşerek başarıya ulaşabileceğini, bunun için de mutlaka birleşilmesi gerektiğini söylüyordu. Her türlü mücadele partinin çatısı altında verilmeliydi” dedi.  

Mahir Çayan, Deniz Gezmiş ve İbrahim Kaypakkaya gibi dönemin sembol isimlerinin sadece 20’li yaşların ortasındayken öldürüldüğünü hatırlatan Kale, “Onlar partisiz silahlı propagandayı savunuyordu. Küba ve Vietnam devrimlerinden etkilenmişlerdi. Keşke başarılı olabilselerdi...” diye konuştu.  
 

Dr. Hikmet Kıvılcımlı

 

Kale, “Bütün bunların artık konuşulması gerekiyor. 1971 sonrasında sol hareketler geçmişin eleştirisini yapmadı, yapmak isteyenleri engelledi. Sol teorik bir hesaplaşma yapmalı ve dersler çıkarmalı” dedi.

Nasrullah Ayan-Ahmet Kale söyleşisini izlemek için tıklayın: https://www.youtube.com/watch?v=H2fnfcfS3ec