Soçi’de ‘saat ayarı’

Soçi’de ‘saat ayarı’

22 Ekim 2019 Salı  |   Günlük

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında Salı günü Soçi’de yapılacak görüşme, Suriye’deki gelişmeler açısından son derece büyük önem taşıyor. 

“Zaman” konusu bu kez, belki de hiçbir Rus-Türk zirvesinde olmadığı kadar öne çıkıyor. Çünkü geçen hafta Türkiye ile ABD arasında 13 maddelik bir uzlaşma imzalanmasının ardından Barış Pınarı Harekatı’na 120 saat (beş gün) ara verilmişti. Süre, Salı günü 22.00 sıralarında dolacak. 

Kayıtlara geçmese de, ABD’nin sözlü olarak onay verdiği Türkiye’nin Suriye’nin 32 kilometre derinine inme hakkı Moskova’yı rahatsız etmiş durumda. 13 maddelik Türk-Amerikan uzlaşmasına soğuk bakan Rusya, bunun yerine müdahale hakkını beş kilometreyle sınırlandırmak istiyor ve ara formül olarak Adana Mutabakatı’nı işaret ediyor. PKK'nın Suriye'deki varlığının iki ülke arasında gerilime yol açmasının ardından 28 Ocak 1998 tarihinde Ankara ile Şam arasında Adana Mutabakatı imzalanmıştı. Anlaşmayla Suriye PPK'yı terör örgütü olarak kabul ediyor ve topraklarından Türkiye'ye yönelik saldırılar düzenlenmesine izin vermeme taahhüdünde bulunuyor. Ankara resmi olarak mutabakatın gerekirse Suriye topraklarına girme hakkı verdiğini söylüyor.

Türkiye'nin güvenlik endişelerine hak verdiğini açıklayan Rusya, çok yüksek sesle dile getirmese de, Barış Pınarı Harekatı'nın Suriye'nin toprak bütünlüğüne zarar verdiğini ve istikrarı bozduğunu savunuyor. Moskova’nın Suriye Özel Temsilcisi Alexander Lavrentyev geçen hafta yaptığı açıklamada, "Türkiye-Suriye sınırının güvenliği tüm sınıra konuşlandırılacak Suriye ordusu askerleri tarafından sağlanmalı”dedi. 

Ama bu işin sadece bir yönü. 

Diğer yandan Ruslar Barış Pınarı Harekatı’nın, son yıllarda ABD ile çok yakınlaşan Kürt güçlere “ders verdiğini” düşünüyor ve için için seviniyor. Operasyonun başlamasının ardından YPG, Menbiç dahil bazı bölgelere Suriye ordu birliklerinin girmesini kabul etmek zorunda kalmıştı.

Son üç yılda Türkiye’nin operasyonlarına taktiksel nedenlerle “yeşil ışık” yakan Moskova’nın nihai hedefi  Ankara’yı Suriye lideri Beşar Esad’la barıştırmak. Suriye’de iç savaşın başladığı 2011 yılında sonra Esad’ın mutlaka iktidardan uzaklaştırılmasını isteyen Ankara Suriye’de Moskova ile birlikte hareket etmeye başladığı 2016 yılından bu yana itirazını artık ender olarak yüksek sesle dile getiriyor. Rusya, nihai hedefi doğrultusunda Türkiye ile Esad yönetimi arasında dengeli bir siyaset izlemeye ve iki tarafın sahada karşılaşmasını engellemeye çalışıyor. 

120 saatlik sürenin dolmasıyla Soçi'deki zirvenin çakışması nedeniyle gözler Karadeniz'in karşı kıyısına çevrilmiş durumda.