Rusya'yı internetten atacaklar mı?

Rusya'yı internetten atacaklar mı?

28 Şubat 2019 Perşembe  |   Günlük

ABD'nin Rusya'ya "siber savaş" ilan ederek dünyayla internet bağlantısını kesebileceği iddiasıyla, Moskova "karşı hamle" olarak kendi "otonom internet sistemini" yaratma hazırlığında. Bu amaçla hazırlanan altyapının, 1 Nisan'a kadar internet baplantılarında kısa bir kesinti yapılarak deneneceği haberleri de son günlerde medyada öne çıkıyor. Diğer yandan yerli ve yabancı uzmanlar, "Olur mu, olmaz mı? Olursa sonuçlar ne olur?" tartışmalarına hararetle devam ediyor. 

Aralık ayında konu "ulusal güvenlik sorunu" olarak acilen Duma gündemine bir yasa tasarısı ile getirildiğinden beri kamuoyunda içeriği ve amacı sorgulanıyor. 

Rus medyasında, internetin ABD tarafından kontrol edilen küresel bir ağ olduğu, Facebook dahil pek çok şirketin topladığı verileri ABD istihbaratı ile paylaşıldığı, bu konuda Wikileaks raporlarından pek çok somut kanıt ortaya konulduğu, "Soğuk Savaş" benzeri bir döneme girilirken Rusya'nın "bağımsız-otonom internet sistemi" kurarak verileri kontrol etme ve yurtdışına aktarılmasını engelleme hakkı olduğu, bu uygulama ile amaçlananın Rusya halkının küresel internete ulaşımını engellemek değil ABD'nin interneti kesmesi tehdidine karşı "B planı" hazırlamak ve yurttaşlarının verilerinin sızmasını önlemek olduğu, ayrıca Rusya karşıtı yıkıcı propaganda için kullanılan içeriklerin kontrol edilmesi gerektiği gibi gerekçeler sıralanıyor. 

Russia Today'e konuşan siber güvenlik uzmanlarından Aleksey Lukatskiy, "Rusya'da internetin kesilmesinin teknik olarak mümkün olduğunu" söyledi. Rus uzman, "Bu elbette mümkün ama Rusya'nın çok büyük bir ülke olduğu dikkate alınırsa zor. Başka ülkelerden alınan domain adreslerine engelleme yapılarak herhangi bir ğlkede açılması engellenebilir. Farkı filtreler kullanılarak  internet trafiğinin bloke edilmesi de mümkün. Bu şekilde bütün bir ülke dahi internetten şizole edilebili" dedi. 

Rusya devlet televizyonu Vesti'de konunun tartışıldığı programda konuşan Rus gazeteci ve internet uzmanı Maksim Kononenko, "İnternet, kapatılması imkansız olan bir ağdır. Tekil bir sistem değildir. Çok sayıda bağımsız, küçük ögeden oluşur" değerlendirmesini yaptı. Kononenko, "Rusya'da bağımsız internet kurulması konusuna gelince, bu konuda hazırlanan yasa tasarısında bağımsız internet diye bir şey denmiyor. Sadece ülkedeki internet sağlayıcıların devlet bütçesinden sağlanacak kaynakla satın alınmasından söz ediliyor" dedi.  

Lib.ru sitesinin kurucusu, program yazılımcısı Maksim Moşkov ise, ABD'nin Rusya'nın internet bağlantısını kesebileceği iddiaları için, bunun düşük bir ihtimal olduğunu ancak teknik olarak mümkün sayılması gerektiğini vurguladı.  

Facebook'u Rusya'da geride bırakan muadil site Vkontakte'nin kurucularından Anton Rozenberg ise, Peskov'un "ABD bizim internet bağlantımızı kesebilir" açıklaması üzerine  yaptığı yorumda, "ABD'nin elinde Rusya'nın internet bağlantısını kesme imkanı var. Ama bu onların çıkarına değil. Tüm dünya ülkeleri için kötü bir sinyal olur. Bu arada dünyanın pek çok şirketinin internet ekipman ve bağlantısı ABD ile olduğu için, böylesi bir adım onlara hizmet veren ABD'li şirketlerimn prestiji zarar görür" dedi. 

Rusya parlamentosunun alt kanadı Duma'ya geçen Aralık ayından sunulan yasa tasarısında, yurtdışından bir tehdit oluşması durumunda ülke güvenliği açısından internetin kesilebilmesi öngörülüyor. Teklifte, Rusya'da "otonom internet sistemi" kurulması öneriliyor. 

Konuya daha çok "özgürlükler sorunu" penceresinden bakan Batı medyasına yansıyan haberlere göre, Kremlin internetin içerğini kontrol altına alma yolunda ideolojik ve stratejik bir adım peşinde.

Uzmanlar ise konunun teknik tarafını irdeliyor. New York Üniversitesi profesörlerinden Nicole Staroselsky, "Bu süreç zorlu. Ama Rusya bu yolda adımlar atmaya başlamıştı" diyor. Staroselsky, 2014 yılında çıkan yasa ile, Rusya vatandaşlarının internet üzerinden bilgilerini toplayan şirketlerin (google vb. gibi büyük şirketler dahil) bu verileri Rusya içindeki server'larda muhafaza etme mecburiyeti getirilmişti. Bu talebi yerine getirmeyen Linkdin dahil bazı siteleri bloke edilmişti. Ayrıca Rusça domain isimleri ile, yeni kurulan sitelerin tümüyle Rusya içinde kontrol edilmesinin de yolu açılmıştı. 

Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden bilgisayar sistemleri profesörü Paul Barford ise, Rusya ne kadar içerik üretirse üretsin, dünyanın geri kalanından kopmaya çalışması durumunda hesapta olmayan ciddi sorunlar ortaya çıkacağını savunuyor.  Barford, "Prensip olarak bu uygulama temel internet altyapısının çalışmasını durdurmaz. Ama bir risk alınmış olur. İnternet hizmet sağlayıcıları için sınırların dışındaki altyapı ögelerine ne kadar bağımlı olduklarını görmek zor. İnternet protokol ağlarının tüm seviyelerindeki karmaşıklığı nedeniyle, sonuçta yıkım yaratacak başarısızlıklar olabilir” diyor. 

Uzmanlara göre, eğer Rusya küresel internet ağından "ABD kökeni" nedeniyle, ulusal güvenlik gerekçesiyle çıkarsa belki bankalar, hastaneler ya da havacılık sisteminde web sistemleri çalışmaya devam eder ve bir felaket olmayabilir, ama pek çok web sitesi çalışmayabilir. Bunun nedeni, pek çok web sitesinin değişik ülkelerde bulunan çoklu server'lar kullanmasıyla açıklanıyor. Örneğin Facebook yorumlarından Amazon Web hizmetlerine ya da Google'un plugin uygulamalarına kadar pek çok öge Rusya dışında olduğu için, bu bilgi aktarımında engellemelerle karşılaşabilir...

(TürkRus.Com)