Rusya vizeyi neden kaldırmıyor?

Rusya vizeyi neden kaldırmıyor?

6 Şubat 2019 Çarşamba  |   Köşe Yazıları

24 Kasım 2015… 1 Ocak 2016… 9 Ağustos 2016… 19 Aralık 2016... 6 Şubat 2019… 

Eğer Türk-Rus ilişkilerini yakından izlemiyorsanız yukarıdaki tarihler büyük olasılıkla sizin için bir şey ifade etmeyecek. 

Biz söyleyelim… 

24 Kasım 2015: Türk hava sahasını ihlal eden SU – 24 tipi Rus savaş uçağının düşürülmesi. 

1 Ocak 2016: Rusya’nın Türk vatandaşlarına uyguladığı vizesiz geçiş uygulamasını kaldırması. 

9 Ağustos 2016: Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın St. Petersburg buluşmasında el sıkışarak “uçak krizi”ne resmen son vermesi. 

19 Aralık 2016: Ankara’daki Rus Büyükelçisi Andrey Karlov’un suikaste kurban gitmesi (ve hemen ardından Moskova’nın vizelerin kaldırılması görüşmelerini ertelemesi) 

6 Şubat 2019: Rusya’nın bazı kategorilerdeki Türk vatandaşları için vizeyi kaldırması. 

Putin’in açıkladığı son karar uluslararası kara taşımacılığı yapan TIR sürücüleriyle Türkiye'nin Rusya'daki diplomatik temsilciliklerine kısa süreli iş gezileri yapacak hizmet (hususi) pasaport sahiplerini kapsıyor. Başka bir ifadeyle karar son derece kısıtlı bir grubu ilgilendiriyor, asıl çoğunluğu oluşturan bordo (umuma mahsus) pasaport sahiplerini ise kapsamıyor. (Türkiye de hizmet pasaportlu Rus vatandaşlarına vize uyguluyor)

O zaman haklı olarak sormak gerekiyor: Rusya Türk vatandaşlarına vizeyi neden kaldırmıyor? 

20 Ağustos’ta Medya Günlüğü’nde bu konudaki şunları yazmıştık: 

Görünen ve görünmeyen nedenler var. 

Görünen neden şu: Türk tarafı vize konusunu gündeme getirdiğinde Ruslar terör endişesinden söz ediyor ve Suriye'den Türkiye'ye sığınarak vatandaşlık alanların arasında teröristlerin bulunabileceğini ve bu kişilerin vizenin kaldırılmasından yararlanarak Rusya topraklarına sızabileceğini söylüyor. 

Haklı bir gerekçe gibi görünüyor ama... 

Rusya gibi gizli servisin başrolde olduğu bir ülkenin elinde Suriye'deki teröristlerle ilgili kapsamlı bilgi bulunmaması olanaksız. Üstelik, konsolosluğa vize başvurusunda bulunan ya da vizesiz sınır kapısında pasaportla geçiş yapmak isteyen herkes aynı istihbarat  havuzundan soruşturuluyor. Dolayısıyla terörle ilgisi olan bir kişinin- hakkında bilgi varsa- vizeli ya da vizesiz Rus sınırlarını geçmesi çok zor. Hakkında bilgi yoksa zaten iki türlü de Rusya'ya girebilir. Bu durumda terör gerekçesi biraz da, Rusya'nın IŞİD'le savaşmak için Suriye'ye girdiği iddiasına benziyor! 

O zaman görünmeyen gerekçe ne? 

İki olasılık var: 

Birincisi, her ne kadar geride kalmış gibi gözükse de Rusya uçak olayı, belki de büyükelçisinin öldürülmesi için hala kendince bedel ödetmeye çalışıyor olabilir. 

İkincisi ise, Rusya vize konusu Türkiye'ye karşı - örneğin Suriye'de - diplomatik pazarlık kozu olarak kullanıyor olabilir. 

Türkiye, “uçak krizi”nin son bulmasının ardından Rusya’nın beklentilerini hemen karşıladı, örneğin Türk Akımı Doğal Gaz Projesi ve Akkuyu Nükleer Santrali'nde somut adımlar attı. Tabii, bunlara Türkiye’nin Batı’nın şimşeklerini çekme pahasına S-400 füzeleri almak için imza atmasını da eklemek gerekiyor. Buna karşılık Moskova da Türk ordusunun Suriye’deki operasyonları için “yeşil ışık” yaktı.  

Türk-Rus ilişkilerinin geldiği noktada Türk vatandaşlarına yönelik vizenin sürmesi, diplomatik dille söylemek gerekirse en azından “garip” bir karar. 

Hele hele, geçen yıl Türkiye’ye yaklaşık altı milyon Rus turistin -60 gün süreyle- vizesiz girerken, sadece 40 bin Türk vatandaşının (2018’in ilk altı ayı) Rusya’ya vize alarak girmek zorunda kaldığı düşünülürse… 

Rus turistlerin Türkiye'ye özgürce gelmeye nasıl hakkı varsa, Türk turistlerin de tıpkı onlar gibi ellerini kollarını sallayarak Rusya'ya gidebilme hakkı olmalı. 

Bu koşullarda "Müjde! Rusya vizeyi kaldırdı" manşetleri atmak yerine yukarıdaki soruyu sormaya hakkımız var: Rusya vizeyi neden kaldırmıyor?