'Restorant'çı mısınız, 'lokantacı' mı?

'Restorant'çı mısınız, 'lokantacı' mı?

16 Nisan 2016 Cumartesi  |   Köşe Yazıları

Tartışılmakla birlikte, uzmanların Çin ve Fransa ile dünyanın önde gelen 3 mutfağından biri olarak kabul ettiği ülkemizin yemek hizmeti sunulan işyerinin kendi topraklarının dilinden oluşan bir adı neden yoktur?

Hadi aşevi ya da yemekhane başka anlamlarda kullanılıyor ve daha turistik gözükmesi için Latin kökenli restaurant lafını kullanıyoruz.. Peki biz bunu RESTORAN  diye okumuyor muyuz?  Türk turizminin bir numaralı vurucu silahı Türk Mutfağının sunulduğu mekanı neden RESTAURANT, RESTAURAN, RESTORANT ve de başka onlarca şekilde yazmaya neden olacak bir vurdumduymazlık içindeyiz?

Aşçı, mutfak  gibi kuvvetli ve özgün  kelimelerden türeyip, sofrada yenen bu canım hünkârbeğendi, nasıl olur da  restaurantta sunulur. Hünkarın, imamın, vezirin hatta hanım göbeğinin canı sıkılmaz mı bu ayıba  Ya İtalyanca kökenli lokanta da ayrı bir ayıp değil midir? Ata yadigarı pidenin, Marco Polo'dan  pizzaya dönüşmesiyle dünyaya 4. mutfak edebiyatı yapan İtalyan lokantası hiç yakışıyor mu bize?

Daha son 30-40 yılda yaşantımıza hızla giren "computer"a, bilgisayarı oturtmuş, sayfalarca karmaşık bilgiişlem kurallarını yepyeni kelimeler türeterek  Türkçeleştirmeyi başarmış bir ülkenin, lokomotif sektörü olan turizmin, bin yıllara varan mutfağını Restorana teslim etmemesi gerekmez mi? Turizm terimini, single, double, otel laflarıyla birlikte kullanmak zorunda kalsak da, turizmcilerimiz, gurmelerimiz, restaurant ayıbından mutfağımızı kurtarmalıdırlar. Sokaklardaki on binlerce tabelada, TV'lerdeki onlarca yemek programında ve tüm otellerin Türkçe broşür veya internet sayfalarında, kiminde RESTAURANT, kiminde RESTORANT diye ilgisiz, umarsız, cahilce kelimeler yer almakta. 

Aşevini veya yemekhaneyi yeni bir ruhla tekrar canlandıramaz mıyız? Veya olmadı, şimdi bir marka olsa da SOFRA'yı restoranın yerine kullanamaz mıyız? Turizmin lider ülkelerinden biri olacak ülkemiz, kendi terimlerini Sofra ile başlayıp dünyaya yayamaz mı?

Bu yıl batsak da iddialıyız biz turizmde..."Her Şey Dahil"i Akdeniz çanağına hatta ötesi Kızıldeniz'e kopyalatmak şaka değil bizim eserimiz...Bu gurur duyulacak bir gelişmedir. Bir sürü kesim eleştirse de, arz, talebin optimal hesabıyla yaratılmış bir turizm ürününü koca bir coğrafyaya sunmak başarıdır. Devamında başka ürünler de gelecektir.

Bu toprakların  denizini, güneşini, mutfağını, tarihini pazarlayan turizmcilerimiz, turizm terimlerinde tüm diğer sektörlerden daha fazla yerelliğe dikkat etmek ve Türkçe terimleri kullanmak ve yaratmak zorundadırlar. Kullanmaz ve  yaratmazsak, musakkayı, cacığı kaptırdığımız gibi, yoğurtla Türk kahvesini de kaptırırız.

Bu yıl kendimizle baş başa kalmışken bari evi süpürsek, temizlesek, orayı burayı tamir ederken şu Restaurant ayıbından mesela SOFRA ile kurtulsak... Veya bu uğurda bir kampanya başlatsak...Olmuyorsa, en azından RESTORAN yazalım, yazdıralım ama RESTAURANT asla. Hotel diyenler de duysun bunu!!!