Putin ve İslam

Putin ve İslam

18 Eylül 2019 Çarşamba  |   MG Özel

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ankara'da yapılan üçlü zirve sonunda düzenlenen basın toplantısında Yemen'de yaşanan Suudi Arabistan-İran gerilimiyle ilgili olarak Kuran'a atıfta bulunması sadece Türkiye ve Rusya’da değil, diğer ülkelerde de ilgi çekti.  

Putin konuşmasında, "Allah'ın ipine sımsıkı sarılın. Parçalanıp ayrılmayın. Allah'ın üzerinizdeki nimetini düşünün. Hani siz birbirinize düşmanlar idiniz de, o kalplerinizi birleştirmişti? İşte O'nun nimeti sayesinde kardeşler olmuştunuz" dedi. 

Bu, Putin’in İslam diniyle ilgili yaptığı ilk açıklama değil. Ayrıntılara geçmeden önce, Putin'in 2000'lı yıllarının başlarında Rusya’nın İslam İşbirliği Teşkilatı’na (İİT) gözlemci üye olması için çalışmalar yaptığını hatırlatalım. İstanbul'da 2016 yılında görüştüğüm AK Parti'nin kurucularından Prof. Dr. Nevzat Yalçıntaş, o süreci şöyle anlatmıştı: 

"Rusya 2005 yılında İİT’ye gözlemci üye olmadan önce Putin, ünlü Rus diplomat Veniamin Popov’u Türkiye’ye gönderdi. Teşkilata üye olmak için bu konuda Ankara’nın desteğini almak istiyordu... Popov ve dönemin Rusya İstanbul Başkonsolosu, İstanbul’da beni ziyaret ederek konuyu açtı ve Putin’in üyelik için Türkiye’den yardım ricasını aktardı." 

Yalçıntaş'a göre, kendisi dönemin Dışişleri Bakanı Abdullah Gül’ü aradı ve konuyu aktardı. Böylece Türkiye'nin de katkılarıyla Rusya söz konusu örgüte gözlemci üye seçildi. 

Putin 20 milyondan fazla Müslümanın yaşadığı ülkesinde her Ramazan ve Kurban’da Müslüman toplumunun bayramını kutluyor, ayrıca cami açılışlarına da katılıyor. Örneğin 2015 yılında Moskova Merkez Camii'nin açılışına Putin, Erdoğan ile birlikte katılmıştı.  

2018 yılında Rusya'ya bağlı Tataristan Cumhuriyeti'nin Başkanı Rüstem Minnihanov'un, stadyumlarda bira satışının çok karlı bir ticaret olduğunu söylemesi üzerine Rus lider, "Müslümanlar biraya böyle liberal yaklaşıyorsa o zaman düşünürüz bir şeyler" diye espri yaptı. 

2017 yılındaki bir toplantıda Rusya Tarım Bakanı Aleksandr Tkaçyov'un halkının çoğunluğu Müslüman olan Endonezya'ya domuz eti satışıyla ilgili teklifine Putin anında müdahale ederek, "Endonezya Müslüman ülke, domuz eti yemezler" uyarısında bulundu. 

2002 yılında Putin, Brüksel'de gerçekleşen AB-Rusya zirvesinin ardından Çeçenistan ile ilgili soru soran Le Monde muhabirine, "... Eğer siz radikal İslamcı olmak istiyorsanız ve sünnete hazırsanız o zaman sizi Moskova'ya davet ediyorum. Ülkemiz çok dinli. Ülkemizde sünnet konusunda uzmanlarımız var. Gelin sizi öyle bir sünnet etsinler ki geriye bir şeyler kalmasın" sözleriyle çok konuşulan bir yanıt verdi. 

Kısa süre önce Rusya Devlet Başkanı, Çeçenistan lideri Ramzan Kadirov’un Şali kentinde açılan caminin dünyanın en güzel camisi olduğu yönündeki sözlerine itiraz ederek, "Dünyanın en güzel camisi St. Petersburg’da” dedi. 

2018 yılında Putin, Tataristan'da Rusya İslam alimleri ile bir araya geldi. Teolojik İslam eğitiminin Rusya'da tekrar canlandırılmasının büyük önem taşıdığına işaret eden Rusya lideri, "Teolojik İslam eğitimi, her zaman derinliğe ve harika bir tarihe sahipti. 1917 devriminden önce Rus Müslüman ilahiyatçıları, dünyanın her tarafında çok saygın insanlar olarak tanınırdı ve görüşleri çok değerliydi” diye konuştu. Yönetim olarak Rusya'da İslam dinine yönelik eğitimin desteklenmesi için adımlar atacaklarını vurgulayan Putin, "Çünkü geleneksel İslam, Rus kültürel kodunun önemli bir parçasıdır ve Müslüman toplumu da şüphesiz Rusya'nın çok uluslu halkının önemli bir unsurudur” dedi.

Fuad Seferov, Moskova