Patanjali ve Yoga Sutraları

Patanjali ve Yoga Sutraları

4 Ekim 2020 Pazar  |   Serbest Kürsü

Melek Ay

“Patanjali”nin kim olduğu ve “Yoga Sutralar”ın ne olduğu konusuna değinmenin faydalı olacağını düşünüyorum.  

Zira bu konu kendi yoga yolculuğumda anlamakta zorlandığım konuların başında geliyordu. Yoga eğitmenimin anlatımlarından “Patanjali”nin bir peygamber, “Sutralar”ın ise ayetler olduğu izlenimini edinmiştim. Yol aldıkça bu izlenim yerini daha geniş bir algılayışa bıraktı.  

“Yoga Sutra” olarak bilinen derlemelerin yazarı olarak kabul edilen Patanjali’nin aslında kim olduğuna dair bir belirsizlik mevcut. Mitolojide Patanjali, tüm evreni üzerinde taşıyan simgesel bir sürüngen ve sonsuz genişlemenin (Ananta) ilahi vücut bulmuş hali (avatar) olarak betimlenmektedir. 

Hindu inancında Patanjali, “Tanrı’ya yakın olan, onun öğretisini en iyi bilen, hizmetkarı olan kişi” anlamlarına gelen “Adhisesa” olarak tanımlanır. Terimin anlamsal açılımı şöyledir; (Pata) içine düştü, (Anjali) bir kadının eline.  

"Patanjali Yoga Sutras”, yoganın en eski ders kitabı olarak benimsenir. “Sutra” bizi birleştiren demektir. 

Yogaya yön veren bu eseri ne zaman yazdığı konusunda kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte, bazı kaynaklarda M.Ö. 200, bazı kaynaklarda ise M.Ö. 400 tarihlerinin kabul edildiği görülmekte. 

Yoga öğretisinin Patanjali tarafından yaratılmadığı, onun yogayı engin bilgiler içeren antik Hindistan'ın kadim yazmaları "Vedalar"dan miras aldığı varsayılmakta. Vedalardan özellikle zihinle bağlantılı olarak aldığı yoga öğretisini, hatasız ve ulaşılabilir bir gelişim sistemi olarak düzenlediğine inanılmakta. 

Patanjali’nin büyük bir öğretmenin yönlendirmesiyle bu sistemi düzenlediği, o öğretmenle yoga konusunda derin çalışmalar yaptığı ve kendi kavrayışını paylaşmak için yetkin hale geldiği varsayılmakta. 

Patanjali’nin Sutralar’ı dört yol halinde sunulmaktadır.  

1. Samadhipada: Aydınlanma hakkındadır. Yogayı ve özelliklerinin yanı sıra yoga yolunda karşılaşılan sorunlardan ve bu sorunları ele alınış yöntemlerinden bahseder. 

2. Sadhanapada:  Uygulama hakkındadır. Zihni dikkati dağınık bir durumdan odaklanmaya kademeli ve etkili biçimde taşımak için gerekli olan nitelikleri açıklar. Bu niteliklerin neden önemli olduğunu ve ne tür çalışmalar gerektirdiğini anlatır. 

3. Vibhutipada: Yaklaşık sonuçlar hakkındadır. Dikkat dağınıklığından kurtulmuş zihin ile zihnin yönlendirilme becerisine erişebilmesidir. Böylece zihnin nesneleri, kavramları, bilinmeyen bir boyutu derinlemesine inceleyebilmesinin bileşenlerinden bahseder. Ancak bu tür bilgilerin bile başlı başına zihin dağınıklığının kaynağı olabileceği konusunu açıklar. 

4. Kaivalyapada : Kurtuluş hakkındadır. Yüksek ölçüde arınmış zihnin ve saf bilincin kişiye sunduğu olanaklardan bahseder. Kişi zihnin efendi değil, hizmetçi olduğunu kavrar.  

Özünde yoganın bizlere sunduğu harika bir sistem var. Buna göre dünya bizim özgürleşme ve çalışma alanımızdır. Çalışmalara nereden başladığımızın esasen bir önemi yok, çünkü bir çok yön var. Doğru çaba içinde olarak bu yönlerden birini gidebileceğimiz kadar izlemeyi başarabilirsek, bu bizi yoganın diğer yollarına da ulaştıracaktır. 

Namaste...

Görsel: Halil Ocaklı