Panik yok bilim var

Panik yok bilim var

20 Mart 2020 Cuma  |   Köşe Yazıları

Panik yok; akıl var. 

Panik yok; bilim var. 

Corona ile yatıp, corona ile kalkıyoruz. 

Dünya Sağlık Örgütü’nün son verilerine göre coronavirüs, tüm yer kürenin dörtte üçünü etkisi altına aldı. 

Coronavirüs ciddi, önemli bir hastalığa neden olmaktadır. Hızlı yayılması ve insandan insana bulaşması nedeniyle korku saldı. Bu korku coronayı bir anda en önemli sağlık sorunu haline getirdi. 

Evet, ciddi bir durum ile karşı karşıyayız. 

Ancak, şunu da unutmayalım: 

Türkiye’de bir numaralı ölüm nedenine bakalım: Ölümlerin yüzde 40’ı kalp ve damar hastalıklarından. Bir günde ortalama 800 kişi kalp krizi geçiriyor. 

Diyabet: Türkiye’de 11 milyon diyabet hastası var. 

Peki, trafik kazaları? Her Bayram tatilinde yüzlerce vatandaşımızı kaza nedeniyle kaybediyoruz. Binlercesi de sakat kalıyor.  

Beklediğimiz, deprem. Çok daha yıkıcı olacağını biliyoruz. 

Şeker mi, yoksa corona mı diye sorarsanız, şekerin insan sağlığı için çok daha zararlı olduğunu anımsatmak isterim. Tuz gibi. Sigara gibi. Tarım ilaçları, GDO’lu ürünler, nişasta bazlı şeker, stres gibi. 

Corona yukarıda saydığım hastalıklardan çok daha öldürücü değil. Çok daha ağır sonuçlar doğurmuyor. 

Bu satırları kaleme aldığım dakikalarda, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Dünya çapında coronavirus COVIT-19 bulaşan kişi sayısı 236.684 kişidir. 

Bunlar dünyanın 177  farklı ülke ve bölgesinde yaşamaktadır. 

Virüs nedeniyle ölen kişi sayısı 9.818, iyileşen sayısı 86.676.  

Ağır ve kritik vaka sayısı  7.179 (%5). 133.011 (%95) hafif ve orta seyirli. 

Atipik zatürrede ölüm oranı %10, COVIT-19 da %3.4; elli yaş altı ise 0,2 dir. 

Türkiye’de an itibarıyla, 192 olgu var ve 3 kişi yaşamını yitirdi. 

Akıl ve bilim ile coronayı yeneriz 

Hastalık, 14  gün süren bir kuluçka süresinden sonra birden başlayan yüksek ateş (39 derece), öksürük ve nefes darlığı ile karakterlidir.  

Bazı hastalarda boğaz ağrısı ve burun akıntısının da olduğu görülmüştür.  

Hastalık genellikle orta-ağır bir klinik seyir göstermektedir.  

Ağır hastalanan ve ölen kişilerin büyük kısmı ileri yaştaki (65 yaş üstü), altta yatan hastalıkları (akciğer hastalıkları, organ yetmezlikleri, kanser, diyabet, bağışıklık baskılayan hastalıklar) olan kişilerden oluşmaktadır.  

Genç sağlıklı erişkinlerde hastalık nispeten hafif seyretmektedir.  

Bu çok ciddi ve tehlikeli salgından korunmanın yollarına değinecek olursak;  

Hastalıktan korunmak için bir aşı söz konusu değil şu an için, bu nedenle korunmada şimdilik en etkili yöntem virüsle (hasta kişilerle) temas etmekten kaçınmaktır.  

Solunum  yolu enfeksiyonu yapan çok sayıda virüsün (grip, nezle virüsleri vb.) insanlar arasında dolaşmakta olduğu kış aylarında sadece 2019-nCoV’tan değil, diğer tüm solunum virüslerinden korunmak için el temizliğine dikkat edilmesi, temiz olmayan ellerin göz, ağız ve buruna götürülmemesi çok önemlidir.  

Son 14 gün içerisinde Corona Virüs Hastalığı (COVID-19) görülen ülkelerin birinden geldiyseniz-ateş, öksürük, solunum sıkıntısı gibi belirti ve bulgularınız olmasa bile-14 gün süresince evden çıkmamalısınız.  

Sağlıklı kişilerin açık havaya çıktıkları zaman maske ile solunum yollarını kapatmaları koruyucu değildir.  

Yüzeylerden bulaşmanın önemi daha çok anlaşıldığı için evinden dışarı çıkan herkesin ortak alanlarda yüzeylere dokunduktan sonra yüz, göz ve ağızlarına dokunmamaya özen göstermeleri çok önemlidir.  

Sağlıklı yaşam konusunda bilinen tüm doğrular coronavirüs’ten korunma için de etkilidir. Doğru ve sağlıklı beslenme; kaliteli uyku; sigara ve alkolden uzak durmak; moral ve motivasyonu yüksek tutmak; düzenli spor ve egzersiz, besin takviyeleri kullanmak, virüsü kapsak bile güçlü bedenimizin kısa zamanda kendisini toparlamasına yardımcı olacaktır.