Medyada sık yapılan yanlışlar

Medyada sık yapılan yanlışlar

8 Eylül 2020 Salı  |   MG Özel

Gazeteler ve televizyon kanallarında çok uzun süredir yanlış ve özensiz bir dil kullanılıyor ve topluma öncülük etmesi gerekenler tam tersi kötü örnek oluyor. 

Peki, Türk medyasında en çok yanlış yapılan kelimenin hangisi olduğunu biliyor musunuz: Doğal gaz. Daha doğrusu, medyanın yazdığı şekliyle "doğalgaz". Karadeniz'de doğal gaz bulunmasının ardından bu konuyla ilgili yazılan sayısız haberde istisnalar dışında televizyon kanalları, gazeteler ve internet haber sitelerinde hep yanlış kullanım olan "doğalgaz" yazıldı.

Medya Günlüğü, doğal gazın nasıl doğru yazılması gerektiği konusunda bir süre önce Türk Dil Kurumu'na başvurmuş ve şu yanıtını almıştı:

"Kelimeler birleşirken her ikisi veya ikincisi anlam değişikliğine uğrar ve yeni oluşan birleşik kelime, her bir sözden farklı bir kavrama ad olursa, bu söz bitişik yazılır: imambayıldı (yemek), ayşekadın (fasulye türü). Birleşen sözler anlamlarını kaybetmemişlerse, yeni oluşan birleşik kelime ayrı yazılır: meyve suyu, alt geçit. Doğal gaz sözünde her iki söz kendi anlamlarındadır. Bundan dolayı ayrı yazılmaktadır."

TDK'nin açıklaması böyle.

Üstelik yeni değil, kurum yıllardır "doğal gaz"ın doğru kullanım olduğunu söylüyor.

Diğer sık yapılan hataların başında ise "itibarıyla" sözünün Türk medyasının büyük bölümü tarafından ısrarla "itibariyle" olarak yazılması geliyor.

Başka bir yanlış kullanım:

Sadece "ertelendi" demek yeterliyken hep bir kalıp olarak "ileri bir tarihe ertelendi" deniliyor".

"Gerçekleşti" kelimesi de yaygın olarak kullanılıyor ama çoğu zaman "oldu", "yapıldı" ve "düzenlendi" denilmesi gereken yerlerde. Örnek: Basın toplantısı gerçekleştirildi. Doğrusu basın toplantısı yapıldı ya da düzenlendi.

Bir başka yaygın yanlış artık kalıplaşan "çok teşekkürler" (çok zaten çokluk ifade ediyor, yani sondaki"ler"e gerek yok) 

Özellikle internet sitelerinde ayrı yazılması gereken "de-da", "ki" ve "mi" soru ekinin bitişik yazılmasına değinmiyoruz bile...

TDK'ye göre gündelik hayatta yapılan bazı yaygın hatalar da şöyle:

(Yanlış-Doğru)

Meyva-meyve

Miğde-mide

Motorsiklet-motosiklet

Münibüs-minibüs

Mütahit-müteahhit

Haremlik selamlık-harem selamlık

Fasülye-fasulye

sandoviç, sandöviç, sandüviç-sandviç

İstepne-stepne

Salomanje, salomanje–salamanje

Pattiz, pattes-patates

Netekim-nitekim

Püsküüt, pisküüt, büsküüt, pisküvi, püsküvüt- bisküvi