Libya'da ateşkese doğru

Libya'da ateşkese doğru

22 Temmuz 2020 Çarşamba  |   Köşe Yazıları

Aydın Sezer

Türk ve Rus heyetleri arasında Ankara'da yapılan Libya konulu görüşmeler sonucunda ortak bir bildiri yayınladı ve tarafların dört maddede uzlaştığı duyuruldu.

Önce Dışişleri Bakanlığının bu konudaki açıklamasına bakalım:

"Libya Konusunda Türk-Rus Yüksek Düzeyli İstişareler Üzerine Ortak Açıklama 

Libya’da sahadaki durumu yatıştırmak ve siyasi bir sürece zemin hazırlamak amacıyla liderleri 8 Ocak 2020 tarihinde İstanbul’da bir girişim başlatan Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu, 

- Libya’nın egemenliği, bağımsızlığı, birliği ve toprak bütünlüğü ile BM Şartı’nın amaçları ve ilkelerine güçlü bağlılıklarını yineleyerek; 

- Libya’daki krizin askeri bir çözümü olmadığına ve sorunun ancak Libyalıların öncülüğünde ve Libyalıların sahiplendiği, BM kolaylaştırıcılığında siyasi bir süreçle çözülebileceğine dair inançlarını ifade ederek; 

- BM Güvenlik Konseyince belirlenen Libya’daki terörist şahıslar ve yapılarla mücadeleyi devam ettirme gerekliliğini vurgulayarak; 

- Ülkede güvenlik ve istikrarı sağlamak ve insani durumu iyileştirmek amacıyla ikili temasları sürdürme yönünde kararlılıklarını yineleyerek; 

Aşağıdaki hususlarda anlaşmaya varmışlardır: 

1. Libya’da kalıcı ve sürdürülebilir bir ateşkes için şartların oluşturulması amacıyla Libyalı tarafların teşvik edilmesi de dâhil olmak üzere ortak çabaların sürdürülmesi, 

2. Libya hakkında Berlin Konferansı (19 Ocak 2020) sonuçlarıyla uyumlu olarak ve BM ile eş güdüm halinde Libyalılar arası siyasi diyaloğun ilerletilmesinin sağlanması, 

3. Güvenli insani erişimin sağlanması ve ihtiyaç duyan herkese acil insani yardımın ulaştırılmasını teminen tarafların önlem almaya davet edilmesi, 

4. Libya konusunda Ortak Çalışma Grubu’nun oluşturulmasının değerlendirilmesi ve müteakip istişarelerin yakın zamanda Moskova’da yapılması." 

Ortak açıklamayı yorumlamak gerekirse, Türkiye ve Rusya Libya’da da, tıpkı Suriye’deki gibi ortak çalışma arzularını bir kez daha yazılı olarak, teyid ettiler. 

Taraflar, yakında Moskova’da toplanacak olan Libya Ortak Çalışma Grubunun, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) Kararları, BM prensipleri ve Berlin Konferansı kararları ışığında çalışma yürüteceği konusunda da mutabık kalmışlar. 

Dikkat çeken önemli ayrıntı, terörizmle mücadeleye yapılan vurgudur. Suriye mutabakat muhtıralarında olduğu gibi, Libya’da da terörizmle mücadele konusu, Rusya’nın olmazsa olmazları arasında bulunuyor. 

Bu açıklamadan sonra, Libya’da ateşkese bir adım daha yakın olduğumuzu belirtebiliriz. 

Mısır’ın müdahale kararı ve Mısır Parlamentosunun bu yöndeki tezkeresinin de Rusya’nın elini rahatlattığı söylenebilir hatta Kahire'nin kararının arkasında Moskova'nın parmağı olduğu dahi düşünülebilir.