Kremlin 'maratonu'

Kremlin 'maratonu'

5 Mart 2020 Perşembe  |   Günlük

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan Moskova zirvesinden beklendiği gibi İdlib'de askeri faaliyetlerin (çatışma) durdurulması kararı çıktı.

İdlib'deki gelişmeler nedeniyle son derece gergin bir ortamda düzenlenen zirvede Putin'le Erdoğan, iki saat 40 dakikası baş başa olmak üzere toplam beş saat 40 dakika görüştü.

Zirvenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında Putin, "Erdoğan'la şahsi yakın temaslarımız çözüme imkan sağlıyor" dedi. Rusya lideri, "Bazı görüş ayrılıkları oluyor ama kritik durumlarda uzlaşma sağlamayı başarıyoruz, bugün de öyle oldu" diye konuştu.

Suriye yönetimini İdlib'deki ateşkesi bozmakla suçlayan Erdoğan ise, "Rejimin doğrudan askerlerimizi hedef alan saldırı nedeniyle yeni bir statünün oluşturulması kaçınılmaz bir hale gelmiştir"dedi. Erdoğan, Suriye rejiminin Türk-Rus ilişkilerine zarar verecek eylemlerine Rusya'nın izin vermeyeceğine inanıyorum" diye konuştu.

Erdoğan, perşembe günü gece yarısından itibaren İdlib'de ateşkesin yürürlüğe gireceğini açıkladı ve "Rejimin her saldırısına karşılık verme hakkımızı saklı tutacağız" uyarısında bulundu.

Liderlerin konuşmasının ardından iki ülkenin dışişleri bakanları, Sergey Lavrov'la Mevlüt Çavuşoğlu varılan uzlaşmanın metnini gazetecilere okudu.

Buna göre, İdlib’deki temas hattındaki askeri faaliyetler 6 Mart 00.01 itibarıyla durdurulacak, M4 karayolunun güneyi ve kuzeyinde 6’şar kilometrelik güvenli bir koridor oluşturulacak ve karayolunun  Trumba’dan (Serakib’in batısı) Ain Al Havr’a kadar olan bölümünde 15 Mart'tan itibaren Türk-Rus ortak devriyesi görev yapmaya başlayacak.

İdlib'de 36 Türk askerin şehit edilmesinin yarattığı gergin ortam içinde yapılan görüşmeden kalıcı olmasa da bir uzlaşma çıkması beklentisi yüksekti. 

Bu sonuç, derin denilebilecek görüş ayrılıklarının devam etmesine rağmen tarafların gerginliğin daha fazla tırmanmasını çıkarlarına ters gördüğünü ve Suriye'de birbirlerine ihtiyaç duyduklarını kabul ettiklerini ortaya koyuyor. Ortak basın toplantısında liderlerin açıklamalarından ve daha sonra okunan uzlaşma metninden, Suriye ordu birliklerinin Türk gözlem noktalarının gerisine çekilmesi yolundaki Ankara'nın talebinin kabul edilip edilmediği belirsiz. Ancak bu konuda açıklama yapılmaması, Suriye birliklerinin çekilmeyeceği olarak yorumlanabilir.

"Türk askerleri bilmiyorduk"

Görüşmenin başında Putin, Suriye'de ölen Türk askerleri için başsağlığı dilerken, Erdoğan'ın isteği üzerinde görüşmenin baş başa başlayacağını, gerekirse heyetlerin de katılacağını duyurdu. Putin sorunların tekrarlanmaması ve ikili ilişkileri etkilememesi için iki tarafa da önemli görev düştüğünü vurguladı. 

Rus lider, Türk askerlerin hayatını kaybettiği saldırı için, "Suriye ordusu dahil olmak üzere, hiç kimse saldırıları sonucu ölen Türk askerlerinin o noktada olduklarını bilmiyordu" dedi ve Suriye ordusunun da ciddi kayıpları olduğunu söyledi. 

Erdoğan da "görüşmenin Türkiye'de olmasının planlandığını, ancak Rusya'daki anayasa değişikliği görüşmeleri nedeniyle Putin'in davetini kabul ederek Moskova'ya geldiklerini" söyledi ve "Dünyanın gözü bugün bu görüşmede. Burada bugün alacağımız isabetli kararlar bölgeyi de ülkemizi de rahatlatacaktır. Türkiye-Rusya ilişkilerinin tavan yaptığı bir dönem yaşanıyor"dedi.