Koronanın en basit anlatımı

Koronanın en basit anlatımı

11 Nisan 2020 Cumartesi  |   Günlük

Haftalardır koronavirüsle yatıp kalkıyoruz; imkanı olanlar evde karantinada, olmayanlar korku içinde işe gidip geliyor.

Hemen hemen bütün televizyon kanallarında her gece bu konu konuşuluyor, virüsün tehlikesi, korunma yolları anlatılıyor.

Ancak çoğu zaman, konunun uzmanı da olsa, kullandıkları tıbbi ifadeler nedeniyle bazı doktorların anlatmak istedikleri geniş kitleler tarafından tam anlaşılamıyor.

Twitter'da bir paylaşımına rastladığımız Prof. Dr. Güner Sönmez ise, farklı bir yol seçmiş ve koronavirüs bulaşan bir kişinin yaşadıklarını gündelik dille son derece basit ama aynı oranda anlaşılır şekilde, emojilerle de süsleyerek anlatmış.

Radyoloji uzmanı olan Güner'in anlatımıyla işte yaşananlar:

"Virüsün nasıl öldürdüğünü az çok herkes öğrendi: Virüs bulaşıyor, hücre içine giriyor. Hücre içinde çoğalarak sitokin fırtınasına neden oluyor. Bu fırtına, akut solunum yetmezliği (ARDS) ne neden olarak hastanın ölümüne yol açıyor. 

Peki sitokin fırtınası nedir? Sitokin fırtınası bağışıklık sisteminin virüse karşı sert, hatta abartılı yanıtıdır. Normalde hücreler, sitokin dediğimiz maddelerle tehlikeye karşı birbirlerini uyarırlar. Ve olay yerine mahallenin delikanlılarını çağırırlar (lenfosit, nk, İL...vs) 

İşte sitokin fırtınasında tüm mahalle olaya karışır ve arbede yaşanır. Faydalı olan bir algoritma tersine döner. Hücrelere zarar verir. Pire için yorgan yakılır diyelim ve akciğer hücresi zarar görür. Sonunda akciğer görev yapamaz hale gelir. 

Sadece Covid 19 da değil; SARS, ebola, malarya gibi hastalıklarda da oluşan klinik tablonun sorumlusu işte bu sitokin fırtınasıdır. 

Bu nedenle Covid tedavisinde sitokin fırtınasını önleyici tedaviler önemli. Bu ilaçlara immün modülatör yani bağışıklık sistemi düzenleyicisi diyoruz. Bunlar bağışıklık sistemine “ bi sakin ol, panik yapma” diyor. 

Pandemi sonrası vatandaşlarımızın çoğu yarım doktor olacak Sosyal medyada bilim insanlarını takipteki artış ümit verici. 

Yani özetle immün modülatör ilaçlarla, celallenen kükreyen bağışıklık sistemine diyoruz ki: Sakin ol champ, yanındayım? 

Sitokin fırtınası son özet; yabancı biri evinize girmeye çalışıyor. Siz abinizi arıyorsunuz. O tüm arkadaşlarını toplayıp geliyor. Bir hışımla girip dost düşman ayırmadan camı çerçeveyi indiriyorlar, Tekme ve yumruklardan sizde nasibini alıyorsunuz, ev kullanılmaz hale geliyor...