Farklı öncelikler

Farklı öncelikler

27 Ağustos 2019 Salı  |   Köşe Yazıları

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında Moskova'da yapılan zirveye beklendiği gibi İdlib'deki görüş ayrılıkları ve farklı öncelikler damga vurdu. Zirveden çıkan diğer önemli sonuçlar, Rusya'nın Türkiye'nin Fırat'ın doğusunda kurmak istediği güvenli bölgeye destek vermesi oldu ve iki ülkenin savunma sanayi alanında ortak üretime gidebileceği mesajı oldu.

Putin ve Erdoğan önce Moskova yakınlarındaki MAKS-2019 Havacılık Fuarını ziyaret etti, ardından bir buçuk saate yakın süren baş başa bir görüşme yaptı.

Rusya lideri, görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında, değişik alanlarda iki ülke arasında iş birliği yapıldığını örneklerle anlattıktan sonra konuyu Suriye'ye getirdi. Putin, "muhaliflerin son kalesi" konumundaki İdlib'deki durumdan kaygılı olduklarını söyledi ve "Burası teröristlerin barınağı olmamalı"dedi. Erdoğan'la teröristlere karşı alınacak ek önlemleri de konuştuklarını belirten Putin, Türkiye'nin göçle ilgili endişelerini çok iyi anladıklarını, Ankara'nın Suriye'nin kuzeydoğusunda güvenli bir bölge oluşturmak istemesinin Suriye'nin toprak bütünlüğünün sağlanması yolunda olumlu bir adım olduğunu söyledi.

Erdoğan ise, "Özellikle üzerinde durmam gereken bir konu var" diyerek Suriye ordu birliklerinin İdlib'de yaşayan sivillere ve sivil alt yapıya yönelik saldırıları sert sözlerle eleştirdi ve bu saldırıların bölgedeki sükuneti bozduğunu ve Türkiye'nin sorumluluklarını yerine getirme çabalarına sekte vurduğunu söyledi. Saldırıların radikal unsurların güçlenmesine yol açtığını belirterek, "Oradaki askerlerimizin can güvenliği tehlikede. Bu durum sınırlarımız boyunca bizim meşru müdafaa hakkımızı müdafaaya sevk etmektedir. Gereken adımları atmak durumundayız. Bu konuda ülkemizin kararlılığını dostum Putin'e de söyledim" dedi. Erdoğan, Suriye rejiminin İdlib'e yönelik saldırıları durdurması halinde Türkiye'nin yükümlülüklerini yerine getirebileceğini söyledi.  Bu sözlerle Erdoğan, hem Suriye'ye hem de dolaylı olarak Rusya'ya mesaj vermiş oldu.

Basın toplantısından çıkan bir diğer önemli sonuç, iki ülkenin savunma sanayinde ortak üretime gidebileceği yolunda verilen mesajlar oldu. Cumhurbaşkanı, askeri iş birliğine değinirken, Rusya ile SU-57 savaş uçaklarının ortak üretiminin yapılabileceğini açıkladı. Putin de benzer şekilde hem SU-35 hem de SU-57'lerde iş birliği yapılabileceğini vurguladı. 

İdlib'in teröristlerden temizlenmesi son bir yıldır Türkiye-Rusya ilişkilerindeki en önemli konuların başında geliyor. Taraflar 17 Eylül 2018'de İdlib'de çatışmasızlık bölgeleri oluşturulması ve ağır silahların çekilmesiyle ilgili bir mutabakat imzalamış ve anlaşmanın bir ay içinde uygulanmasını kararlaştırmıştı. Ancak, aradan geçen sürede anlaşma uygulanamadı ve son zamanlarda Suriye ordu birlikleri, Türkiye'nin gözlem noktalarının da bulunduğu bölgeye saldırılar düzenlemeye başladı.