Başkan çöp toplar mı?

Başkan çöp toplar mı?

6 Eylül 2019 Cuma  |   Köşe Yazıları

Elbette, toplar. 

Dünya Çevre Günü’nde ya da “Temiz Kent”, “Bu Kent Hepimizin” kampanyalarında toplar.  

Kent ve kentlilik bilincini geliştirmek amacıyla çöp toplamak doğru olabilir. Ancak, aslına bakarsanız  başkanlar, öncelikle çöp atmamayı, çöpü dönüştürmeyi, çöpü bir atık değil, bir değer olarak anlayabilmeyi ve anlatabilmeyi başarmalıdır.  

Çevremizde gördüğümüz çöp aslında atılması gereken, değersiz çöp değildir, o çöpün içindeki bir çok madde, tekrar ham madde olarak kullanılabilir, değerlendirilebilir.  

Çağdaş başkan, kentin her an temiz kalmasını sağlayabilendir. Bir de kentliye çöpünü dökmeden ve atmadan önce düşünmeyi sağlayabilendir.  

-Acaba ekonomiye kazandırılabilir mi?

Nasıl?  

Çöpün içindeki geri kazanılabilir maddeleri ayrı toplayarak ve yeniden değerlendirerek, ekonomiye ham madde kazandırılmaktadır.  Ayrıca, bu atıkların çöp depolama yerlerinde işgal edecekleri yerlerden tasarruf yapılabilir.  Bu atıkların ve çöplerin çevreyi kirletme potansiyeli de bertaraf edilebilir.  

Aslında çok çeşitli maddelerden oluşan çöpün bertarafı her geçen gün büyük sorun olmaktadır. Özellikle de yaş çöpler bidona atıldığı andan itibaren ayrışmaya ve koku yaymaya başlamaktadır. Bu nedenle günlük yaşam alışkanlıklarımızda olabildiğince az çöp oluşturmak ve kaynağında da ayrı biriktirmek zorundayız.  

Küçük ve basit adımlarla başlayalım 

- Kağıt  

Tuvalet kağıdı, hediye ambalajı, mektup kağıdı, zarf, kağıt peçeteler, okul defterleri  gibi ürünlerin çoğu günümüzde hurda kağıtlardan üretilmektedir. Hurda kağıt kullanımında su tüketimi, enerji kullanımı ve nihayet atık su sorunu ilk üretimindeki kadar çok olmayacaktır. Bir karşılaştırma yapacak olursak ilk üretimde, beş katı kadar fazla enerji kullanılmakta ve yaklaşık yirmi katı kadar da su kirliliği yükünü beraberinde getirmektedir.  

Neler kağıt olarak ayrı biriktirilmelidir ?  

Gazeteler, dergiler, broşürler, kataloglar, telefon rehberleri, bilgisayar kağıtları, yazı kağıtları, karton, mukavva, ambalaj kağıdı. 

- Biyoorganik Mutfak ve Bahçe Artıkları 

Aslında mutfağımızda ve bahçemizde oluşan biyolojik çöpleri çöp bidonuna atmak hatalıdır. Bu atıklar mikroorganizmalar tarafından  kısa, orta, uzun vadede  biyokimyasal olarak ayrıştırılıp, parçalanırlar ve sonuçta da organik gübrenin oluşmasına neden olurlar. Bu, doğal organik madde döngüsüdür. Kompost diye adlandırdığımız bu bu gübreyi toprak ıslahı için kullanmak bahçemizdeki bitkilerin iyi yetişmesini, gelişmesini sağlamak, ekolojik ekonomi anlayışına da çok uygun düşecektir. 

Mutfakta ve bahçede oluşan hangi atıkları ayrı biriktirmeli ve toplamalıyız  ki, biyokimyasal çevrim yerinde ve iyi olsun: İşlem görmemiş meyve kalıntıları ve kabukları, sebze artıkları ve yumurta kabukları, kahve ve çay atıkları, filtre kağıtları, yemek artıkları, yapraklar, biçilmiş bahçe çimleri, otlar.  

Toplamak yerine değerlendirmek 

Çöp toplayarak topluma verilmek istenen mesaj, temiz kent bilincini yerleştirmek ise, bu yöntemin pek geçerli olmadığı ortadadır. Kentin her karışı anında temiz tutulabilirse, yaşayan insanlar da onu temiz tutmak için çabalamaya, sahiplenmeye başlayacaktır.  

Günümüzde çağdaş, yaşanabilir kentlerin hepsinin ortak bir özelliği vardır: Çöp değerlidir ve atılmak, yok edilmek yerine yeniden değerlendirilmelidir.