Basında büyük çöküş

Basında büyük çöküş

9 Haziran 2020 Salı  |   MG Özel

Türkiye’de yayımlanan ulusal gazetelerin tirajları son dönemde çok keskin bir düşüş yaşamaya başladı. 

Son açıklanan rakamlar, Türkiye’de artık hiçbir gazetenin 200 binlik baskı adetini bile yakalayamadığını gösteriyor. 

Gazetetirajları.com’un, 1-7 Haziran haftası için duyurduğu sonuçlar ulusal gazetelerin tam bir çöküş yaşadığını işaret ediyor. Örneğin, birinci sırada bulunan Sabah’ın güncel tirajı 195 bin adet görülüyor, hem de bir hafta önceye göre altı binlik bir yükseliş sağlamasına rağmen. 

İkinci sıradaki Sözcü’nün 192 bin, üçüncü Hürriyet’in 191 bin, dördüncü Posta’nın ise 129 bin adetlik tirajı var. 

Üstelik, bunlar “resmi” veriler, gerçek rakamların kat kat düşük olduğu tahmin ediliyor.

Pek çok gazetenin resmi ilan alabilmek için tirajda “oynama” yaptığı sektörde uzun süredir konuşuluyor. 

Gazete tirajlarında son dönemde yaşanan keskin düşüşün objektif nedenleri var: Koronavirüs salgını ve sokağa çıkma yasakları da önemli bir etken. Hatta, dağıtım sorunları gerekçe gösteren gazeteler son bayram günlerinde yayımlanmadı. 

Ancak, basının içinde bulunduğu durumu sadece virüse ve sokağa çıkma yasaklarına bağlamak doğru olmaz. 

İnternetin yaygınlaşması ve bilgiye ulaşmanın artık çok kolay olması, çoğu gazetenin haber verme misyonunu terk etmesi ve gerçek gazetecilerin sektör dışına itilmesi birleşince ortaya bugünkü tablo çıktı. 

Zaten 2018'e ait rakamlar bile bu tespiti doğruluyor: 

“Ajans Press’in çalışmasına göre, 2018 yılındaki yerel, bölgeler ve ulusal gazetelerin toplam tirajı 1 milyar 288 milyon 836 bin 67 adet oldu. Bu rakam geçmiş yıllarla kıyasladığında en yüksek gazete tirajlarının 2008 yılında olduğu ortaya çıkıyor. O zamanki rakam 2 milyar 550 milyon 125 bin 909 adetti. Bu da gazetelerin son on yılda yüzde 50’ye yakın tiraj kaybına uğradığını gösteriyor.” 

Medya Günlüğü’nde 26 Nisan 2019 tarihinde çıkan bir yazıda gazetelerin “tiraj oyunu” şöyle anlatılıyordu: 

“… Gerçek satışı 40-45 bin olan bir gazete kendi firmasına ait marketlerde yaptığı bedava dağıtımla satışını 200 binin üzerinde gösteriyor. Yine beyanları göz önüne alındığında 8 gazetenin 100 bin-200 bin aralığında satış yaptığı iddia ediliyor. Fakat gerçekte bu gazetelerin hiçbiri 100 binin üzerinde satmadığı gibi satışları beyan edilen rakamların yarısı bile değil. Türkiye'de 50 bin ve üzeri sattığını beyan eden gazetelerin sayısı ise 5-6 civarında. Ama gerçekte bu gazetelerin bazılarının bırakın 50 bin satmayı, 5 bin adet sattıkları bile şüpheli.  

Gazetelerin gerçek tirajı Posta’da sağlık yazıları yazan Teoman Cem Kadıoğlu’nun ortaya attığı iddiayla yeniden sorgulanır hale geldi. “Hürriyet gazetesi İstanbul gerçek bayi satışı 28.000, toplam Türkiye bayi satışı 60.000” diye yazan Kadıoğlu’nun Posta’daki yazılarına son verildi. O tarihte Hürriyet’in açıklanan tirajı 257 bin civarındaydı yani Kadıoğlu’nun iddiası doğruysa gazete tirajını olduğundan dört kat yüksek gösteriyordu.”

İlgili yazı: http://medyagunlugu.com/haber/gazetelerin-gercek-tiraji-45110