139 kelimeyle haber yazmak

139 kelimeyle haber yazmak

22 Temmuz 2019 Pazartesi  |   Kötü

Genç gazetecilerle gazeteci adaylarının moralini bozmak gibi olmasın ama haber yazmak zordur..

Zordur çünkü haberin mutlaka belirli kurallara göre yazılması, o konuyla ilgili sorulara yanıtlar vermesi ve okurun kafasında yeni sorular yaratmaması gerekir. 

Tabii bu kadar değil. 

Haberin akıcı ve sade bir dille yazılması, karmaşık ve uzun cümlelerden kaçınılması gerekir. 

Özellikle basın toplantılarını ve herhangi bir konuda yapılan açıklamayı haberleştirmek zordur. Sürekli olarak tırnak açıp “... dedi” kalıbını kullanamazsınız. Söylenenler metin içinde zaman zaman açıklamayı yapan kişinin doğrudan ağzından aktarılır, zaman zaman da dolaylı ifadeler kullanmak gerekir. Tırnak açıldığı zaman içine iki, en fazla üç cümle koymak gerekir ki, çok uzun olmasın, okur metni takip edebilsin, kafası karışmasın. 

Türkiye’de, özellikle “ajans haberciliği” denilen yazımda çoğunlukla “falanca kişi şunları söyledi...” denilerek o kişi ağzından söylediklerinin neredeyse tamamı aktarılır. Bunun bir nedeni de, özellikle bakan ve diğer üst düzey bürokratların söylediklerinin tamamını vererek olası bir tepkinin önüne çekmektir. Tabii böyle metinler haberden çok basın bültenine benzer.

Bu uzun girizgahtan sonra yazım hatalarına dokunmadığımız aşağıdaki metni okuyalım: 

Kampın son gününde basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Çaykur Rizespor Teknik Direktörü İsmail Kartal, transfer çalışmalarının devam ettiğini ifade ederek,” Erzurum’da ki kampımız yarın sona erecek. Kamp çalışmalarımız gayet tempolu ve güzel geçti. Bazı ufak tefek sakatlıklar oldu ama kamp döneminde bu sakatlıklar olur. Bugün İran’ın Traktör takımıyla hazırlık maçı yapacağız. Alt yapıdan 12 genç oyuncu arkadaşımızı kampa dahil ettik. Oradan birkaç oyuncuyu Rizespor’a kazandırmak istiyoruz. Ben her gittiğim yerde altyapıya önem veren bir hocayım. Onların gelişimine destek vermek istiyoruz. Buradan birkaç futbolcuyu A takıma kazandırmak istiyoruz. Eksikliklerimiz var ama yönetimimiz bunları gidermek için yoğun bir çaba içerisindeler. Bu bir süreç biz bu süreci en iyi şekilde değerlendirip Rizespor’a faydalı oyuncuları takıma katmak istiyoruz. Gönül ister ki transfer edeceğimiz oyuncuları hemen takıma dahil edelim bize alışsınlar. Tek eksiğimiz transfer edeceğimiz oyuncuların şuana kadar aramıza katılamaması. Bugün bütün kulüpler bu süreç içerisinde bu kolay bir süreç değil burada kimsenin suçu yok. İstediğimiz oyuncuları aramıza katarak başarılı bir sezon geçirmek istiyoruz”dedi. 

Biz Milliyet’in spor sayfasında gördük ama diğer bazı gazetelerde de var, İHA’ya ait bir haber bu. 

Muhabir yukarıda saydığımız zorluklardan kendince kurtulmak ve haberi bir an önce yayına göndermek için açmış tırnağı, içine Kartal’ın bütün söylediklerini boca edivermiş. Üşenmedik saydık, tırnak için tam 139 kelime (16 cümle var)! Üçten fazlası bile aşırı kabul edilirken tam 16 cümle... 

Gazetecilik okullarında “haber nasıl yazılmamalı” dersinde okutulması gereken bir örnek. 

Tamam ajans işin kolayına kaçmış ama bunu yayınlayan internet sitelerinden kimse çıkıp da “böyle haber mi olur” dememiş, önüne gelen metni aynı şekilde kullanmış. 

Balık baştan kokmuş!..