10 soruda S-400

10 soruda S-400

2 Temmuz 2019 Salı  |   Günlük

1- S-400 sisteminin teknik özellikleri neler?  

1-Şu anda dünyada kullanımda olan en iyi hava savunma sistemlerinden biri olarak gösterilen S-400, Rusya'nın "Soğuk Savaş" döneminde geliştirmeye başladığı füze savunma sisteminin dördüncü neslini temsil ediyor. Beşinci neslin (S-500) üretimi de yeni başladı. Sistem, insanlı ya da insansız her türlü hava aracının yanı sıra hem seyir (cruise) hem de balistik füzeleri imha etme kapasitesine sahip. Azami menzili 400 kilometre, ulaşabildiği en yüksek irtifa ise 30 kilometre. (Modele adına veren 400 rakamı füzelerin kilometre olarak ulaştığı en uzak mesafeden geliyor) Ayrıca, her hedefe iki füze kilitleyerek, eşzamanlı olarak 80 hedefi vurabiliyor. 3 bin 500 kilometre uzaklıktan fırlatılan orta menzilli balistik füzeleri imha etme kapasitesine sahip.  

2- Sistem nasıl çalışıyor?  

2- Uzun menzilli izleme radarı, havadaki nesneleri takip ediyor ve gelen bilgiyi komuta aracına gönderiyor. Potansiyel hedefler, komuta arasında değerlendiriliyor. Hedef tanımlandıktan sonra komuta aracı füzenin fırlatılmasına karar veriyor. Fırlatmayla ilgili veriler, hedefe göre en iyi konumda bulunan fırlatma aracına gönderiliyor ve buradan karadan havaya füzeler gönderiliyor. Angajman radarı, füzenin hedefine ulaşmasına yardımcı oluyor.  

3- S-400 sistemi nerelerde kullanılıyor?  

3-S-400 sistemi ilk olarak 2007 yılında başkent Moskova'nın savunulmasında kullanılmak üzere devreye alındı. Ancak daha sonra, özellikle Rusya'nın uyguladığı dış politikaya paralel olarak, bazı kritik noktalarda da konuşlandırıldı.  Bunların başında Suriye'nin Tartus kentinde bulunan Rus hava üssü geliyor. Rusya, 2015 yılında hem kendi hem de Suriye hükümetine ait donanma ve hava unsurlarını korumak amacıyla S-400 füze savunma sistemi yerleştirdi. 2016'da Baltık Denizi kıyısında Rusya'ya ait olan ancak anakarayla bağlantısı bulunmayan Kaliningrad'a füze savunma sistemi ve İskender füzeleri konuşlandırıldı. ABD o dönem bu kararı, "Avrupa'yı istikrarsızlaştırmaya dönük bir adım" olarak eleştirdi. Rusya'nın ayrıca Kırım'da da S-400 füze savunma sistemi bulunuyor. Rusya, 2015 yılında Çin'e altı tabur, 2016'da da Hindistan'a 6 milyar dolar karşılığında beş tabur satılması konusunda anlaşma imzalandı. Bir tabur, sekiz fırlatıcıdan oluşuyor.  

4- Türkiye neden S-400 sistemini almak istiyor?  

4- Türkiye, uzun bir zamandır kendisine ait bir hava savunma sistemi kurmak istiyor. Bunun için de daha önce çeşitli girişimlerde bulundu. İlk olarak, 2015 yılında uzun menzilli füze savunma sistemi satın almak için bir ihale açtı. İhaleyi, 3,4 milyar dolar ile teknoloji transferini de kabul eden Çinli bir şirket kazandı, ancak ABD’nin tepkisi nedeniyle ihale iptal edildi. Ardından Türkiye, farklı ülkelerle füze savunma sistemi için görüşmeler yapmaya başladı. Patriot alma talebi ABD tarafından reddedilince Ankara Rusya’ya yöneldi ve 2017 yılı sonunda anlaşma imzaladı. 

5- Türkiye ile Rusya arasındaki anlaşmanın ayrıntıları hakkında ne biliniyor?  

5- Rus Rostec şirketi anlaşmanının bedelinin 2,5 milyar dolar olduğunu açıkladı.  Aslında Türkiye ilk aşamada maddi değeri 1.2 milyar dolar dolan bir sistem ve iki batarya alıyor. İkinci sistem ise anlaşmada “opsiyonel” olarak yer alıyor. Türkiye'nin satın aldığı sistem, NATO'nun savunma sistemleriyle uyumlu değil. Ayrıca, NATO, Türkiye'ye uyguladığı savunma alanında bazı kısıtlamalar da uyguluyor. Bu kısıtlamalar arasında, Türkiye'nin bu tarz füze sistemlerini Ermenistan ve Yunanistan sınırlarına yakın bir noktaya konuşlandırmaması da yer alıyor. Rusya'nın Türkiye'ye bu tarz bir kısıtlama getirmesi ise beklenmiyor.  

6- Rusya teknoloji transferine izin veriyor mu? 

6-Füze savunma sistemi arayışına giren Türkiye’nin en önemli koşulu teknoloji transferine izin verilmesiydi. Ayrıntıları fazla bilinmemekle birlikte Rusya teknoloji transferine yeşil ışık yakmış durumda. Kremlin sözcüsü Dmitriy Peskov, pazar günü yaptığı açıklamada, “Anlaşma Türkiye’ye üretim konusunda kısmi teknoloji transferi yapılmasını içeriyor” dedi ve “kısmi” ifadesinin altını özellikle çizdi. 

7-ABD, Türkiye’nin Rus füzeleri almasına neden tepkili, hangi adımları atabilir? 

7-Washington’ın itirazı-görünüşte-S-400’lerin NATO sistemleriyle uyumlu olmayacağı ve bunun da pratikte bazı sıkıntıları beraberinde getirebileceği, ayrıca ittifaka ait askeri sırların ele geçirilebileceği tezinden kaynaklanıyor. Ancak ABD aslında Rus füzeleri almasının Türkiye'nin NATO ile ilişkilerini yeniden tanımlamak adına adım atması ve yörünge değişikliğinin başlangıcı olacağını düşündüğü için anlaşmayı bozmaya çalışıyor. Ayrıca bu durum diğer ülkelere emsal teşkil edeceği için Amerikan savunma sanayine zarar verme tehlikesi bulunuyor. ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası’na (CAATSA) dayanarak Türkiye yaptırımlar uygulaması gündeme gelebilir. İlk adım F-35 projesinde atılacak görünüyor.

8- Rusya S-400’leri Türkiye’ye neden satmak istiyor? 

8- Uluslararası silah pazarındaki konumunu güçlendirmek isteyen Rusya, tüm silah satışlarının yüzde 36’sını gerçekleştiren ABD’nin ardından yüzde 21’lik payla ikinci sırada bulunuyor. Geçen yıl 16 milyar dolarlık satış yapan Rusya’nın portföyünde ise 54 milyar dolarlık sipariş var. Türkiye’ye S-400 satışının yıllardır gündemde olması Moskova’ya paha biçilmez reklam olanağı verdi. Ankara’nın baskılara rağmen S-400 alması, ABD ile giriştiği üstünlük mücadelesinde Rusya’nın hanesine artı puan yazdıracak. Moskova ayrıca, Türkiye ile ABD’nin (NATO) arasını açarak bölgede güçlenmenin hesabını yapıyor. 

9-Türkiye’nin Rus füzeleri alması Moskova’dan nasıl görünüyor? 

9-Resmi görüş dışında kalan bazı çevreler, Türkiye'nin gerçekte S-400'lere ihtiyaç duymadığını, bu konuyu kendi çıkarları için kullandığını ve ABD ile Rusya arasındaki çelişkilerden yararlanarak bölgesel konumunu güçlendirmeye çalıştığını, dolayısıyla füze meselesine büyük anlamlar yüklenmemesi gerektiğini ileri sürüyor. 

10-Füzelerin Türkiye’ye ne zaman teslim edilmesi bekleniyor? 

10- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan pazar günü bu konuda, “Rusya’da S-400’lerle alakalı çok ciddi bir eğitim çalışması yapıldı. O eğitim çalışmalarına katılanlar aynı zamanda öğretmen konumundalar. Biz yola çıkmışız. Şurada belki bir hafta, 10 gün içerisinde ilk serisi inmiş olacak. Böyle bir noktadayız ve bu konuda her türlü hazırlık, tedbir vesaire bitmiş”dedi.